CALDECOTT MADALYASI KAZANANLAR BAĞLAMINDA SESSİZ KİTAPLARIN GÖRSEL İLETİŞİM TASARIM AÇISINDAN İNCELENMESİ VE BİR ÖRNEK ÇALIŞMA
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat ve Tasarım, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EYLÜL SARGIN
Danışman: Taner Aşçı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Görseller
kullanılarak bizimle iletişime geçen kitapları bilirsiniz. Tek bir söz
söylemeden yalnızca illüstrasyonlarıyla size bir hikaye anlatabilir. İşte bu
sessiz kitapların da mucizesidir. Anlatılmak istenenin, okuyucuya açıklayıcı
bir metne gerek duyulmadan, sıralı görseller aracılığıyla aktarıldığı
kitaplardır. Bu kitapların temel anlatıcısı sözel olarak yalnızca kitap
başlığıdır ve bunun dışında dilsel bir söylemden bahsedilmez, daha önceleri
resimli kitap başlığı altında incelenirken, 1970’lerden itibaren başlı başına
bir tür olarak anılmaya başlamıştır.
Bu tür kitaplarda asıl anlatıcı
okuyucudur ve bu sayede kişilere daha fazla hayal kurma görselleri birleştirip
bir olay örgüsü oluşturma imkanı sağlar. Bu da sessiz kitapların okurunu diğer
tüm türlerden daha fazla sürece dahil etmesini sağlar. Aktif bir okuma deneyimi
sunar. Resimli kitabın ve resimlerin görsel dilinin hiçbir şekilde yazılı dile
ikincil olmadığı, evrensel bir güç ve dil veya tür engelini aşan potansiyeli
olduğu göz önüne alındığında, okuyucu kitlesi oldukça geniş kitaplardır.
Dünyada fazlaca örneği bulunan bu türün ne yazık ki ülkemizde örneklerini
bulmak oldukça güçtür. Görsel iletişimin
temelinde oluşumunda çizgi, leke, biçim, perspektif, kompozisyon, malzeme ve
teknik gibi unsurlar vardır. Sessiz resimli kitapların görsel algıya hitap
edebilmesi bu unsurların doğru kullanımıyla sağlanır. Çalışmada, sessiz
kitapların yaratım sürecinde dikkate alınması gereken resimsel ve tasarımsal
öğeler anlatılarak örneklerle desteklenmiştir. Bu çalışmada iletişimin sağlama
şekillerine değinilmiş görsel veya sözel yolla kurulan iletişimin nasıl
yapıldığından bahsedilmiştir. Sessiz kitapların oluşum süreçlerinde göz önünde
bulundurulan sıralı anlatımlar ve illüstrasyonlar incelenmiştir. Bu incelemeler
yapılırken Caldecott Madalyası kazanan
çalışmalar kullanılmıştır.