N-Heptil-D-Galaktonamid (GALC7) tabanlı hidrojellerin sert doku mühendisliğinde doku iskelesi olarak kullanım potansiyellerinin in vitro olarak incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TRANSLASYONEL TIP ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEMİHA YALÇINKAYA

Danışman: MUSTAFA GÜNGÖRMÜŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sert doku mühendisliği, kemik, kıkırdak ve diş gibi sert dokuların onarımı ve restorasyonu üzerinde çalışan multidisipliner bir alandır. Bu dokuların temel özelliklerinden biri, hücre dışı matrislerinin mineralizasyonuyla basınca ve ağırlığa dayanmalarını sağlamalarıdır. Sert doku mühendisliği, bu dokuların mineralizasyon sürecini yönlendirebilmek için yeni yöntemler geliştirmeyi hedefler. Ayrıca, doku rejenerasyonuna yardımcı olmak için üç boyutlu gözenekli bir yapı iskelesi geliştirme konusu da önemlidir. Bu iskeletlerin uygun geometri, gözenek boyutları ve yüksek gözeneklilik gibi özelliklerinin optimize edilmesi, doku oluşumunu teşvik etmek ve hücre proliferasyonuna uyum sağlamak için önemlidir. Tez çalışmamızın amacı GALC7 tabanlı hidrojellerin sert doku iskelesi olarak kullanım potansiyellerinin in vitro olarak incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda ilk olarak uygun gözenek boyutu ve kendini taşıyabilme özellikleri bakımından hidrojelin optimizasyonu gerçekleştirildi. SaOS-2 hücre hattı ve insan kaynaklı dental pulpa kök hücreleri kullanılarak sitotoksisite, hücre morfolojisi ve alkalin fosfataz üretimi açısından incelendi. Yaptığımız optimizasyon çalışmaları sonucuna daha az gözenek boyutu ve yoğun fibril yapısı nedeniyle %3'lük konsantrasyonda olan jellerde çalışmalar gerçekleştirildi. GALC7 hidrojeli içerisinde büyütülen hücrelerin sitotoksik bir etki yaratmadığını gösterildi. Hücrelerin hidrojel liflerine göre yönelim gösterdikleri ve belirgin bir sitoiskelet yapısı oluşturdukları tespit edildi. Kolorimetrik ALP tahlilinde her iki hücre grubunda benzer şekilde hem indüklenmiş hem de indüklenmemiş jel ortamında ekstraselüler ALP miktarının, petri kabında büyütülen hücrelere göre daha yüksek olduğu gösterildi. Sonuçta bu bulgular, GALC7 tabanlı hidrojellerin biyolojik uyumluluğu hücre büyümesini ve mineralizasyonu teşvik etme yetenekleri, sert doku mühendisliğinde kullanılma potansiyeli olduğunu göstermektedir. GALC7 hidrojellerinin hedeflenen doku rejenerasyonunda kullanılabilmesi, gelecekteki doku mühendisliği ve rejeneratif tıp uygulamaları için umut verici bir alan olabilir.