Dyslexia detection in children using audio records
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: TUĞBERK TAŞ
Danışman: Muhammed Abdullah Bülbül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Disleksi okuma, yazılı ifade ve/veya matematik yeteneginde bozulma ile karakterize olmus nörolojik temelli özel bir ögrenme güçlügüdür. Çocuk ve Ergen Psikiyatristlerinin disleksiyi tespit etme süreci, çesitli test ve görevleri içerdiginden hem zaman alıcı hem de maliyetlidir. Ancak disleksiyi erken evrelerde tespit etmek, etkilerini azaltmak için oldukça önemlidir. Bu sorunu çözmek için, ses kayıtlarını kullanarak çocuklarda disleksi tespit eden bir makine ögrenme modeli öneriyoruz. 12'si disleksik 25 çocuktan kendilerine verilen metni okurken ses kayıtları alınmıstır. Google Speech-to-Text API kullanılarak ses kayıtlarındaki konusmalar metne dönüstürülmüstür. Her dosyadan Levenshtein mesafesi, okuma hızı, okunan kelimenin gerçek kelime sayısına oranı, Google Speech-to-Text API güven puanı ve Mel-frequency cepstral katsayıları (MFCC) olmak üzere 5 özellik çıkarıldı. Toplanan verilerden 4 farklı veri seti olusturulmustur. Toplanan verilere herhangi bir ön islem yapılmadan, biri tüm katılımcıların verilerinden, digeri ise sadece erkek katılımcıların verilerinden olusan 2 farklı veri seti olusturulmustur. Diger 2 veri seti, toplanan verilerin arka plan gürültüsünün temizlenmesiyle elde edilen verilerden olusturulmus olup, biri tüm katılımcıların verilerinden, digeri ise sadece erkek katılımcıların verilerinden olusturulmustur. Her bir veri seti için Destek Vektör Makineleri (DVM), k-en yakın komsu (k-NN) ve Random Forest algoritmaları ile 3 makine ögrenme modeli egitilmistir. Modellerimiz 5 kat çapraz dogrulama ortamında degerlendirilmis ve her bir veri setinde sırasıyla yüzde 95.63, yüzde 93.47, yüzde 89.57 ve yüzde 85.18 dogruluk oranlarına ulasmıstır.