Reconstructing the concept of trust and its measurement from cultural perspective

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ADLİ PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: FAQIH YASIN KHATIB OMAR

Danışman: Cemşafak Çukur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Güven, insani ilişkilerin başlangıcından bu yana disiplinler arası araştırma konularından biri olmuştur. Özellikle, ya güven tanımını ve bileşenlerini ya da yalnızca güven düzeyindeki ulusal farklılıkları keşfetmek amacıyla sayısız çalışma yapılmıştır. Güvenin kavramsallaştırılmasındaki kültürel farklılıkların olasılığı göz önüne alındığında, sadece ulusal çeşitlilik, kültürel farklılıkların özünü tam olarak yakalayamayabilir. Bu çalışma, güven kavramını yeniden yapılandırmayı ve onun rol odaklı beklentilerini esas alarak kolektivist kültürel değerleri belirlemeyi ve rol temelli ölçek geliştirmeyi amaçlamıştır. Güvenin kavramsallaştırılmasını tasarlamak ve temel olarak rollere bağlı ortaya çıkan beklentileri belirlemek için Kenya ve Türkiye'den seçilen toplam 199 katılımcıya açık uçlu bir anket uygulanmıştır. Birinci çalışmanın sonuçlarına dayanarak, ikinci çalışma için, toplam 627 (314 Türkiye 313 Kenya) katılımcıdan veri elde edilmiş ve role dayalı kişilerarası güven ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirliği test edilmiştir. MAXQDA analiz programı kullanılarak nitel çalışmanın sonuçları değerlendirilmiş ve güvene ait bileşenlerin belirlenmesine ek olarak, güven fikrinin verilmiş olduğu düşünülen role dayalı beklentilerin bir birikimi olarak kavramsallaştırıldığını ortaya koymuştur. Yapılan açımlayıcı faktör analizi ve pearson korelasyonunun sonucuna göre yeni geliştirilen ölçek, 5 boyutlu olduğu ve ölçeğin iç tutarlılığı .75 ile .86 arasında değiştiği görülmüştür. Ayrıca ölçek hem ıraksak hem de yakınsak geçerlik göstermiştir.