Acil serviste üst gastrointestinal sistem kanaması tespit edilen hastalarda risk değerlendirme araçlarının prognoz göstergeci olarak karşılaştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ankara Şehir Sağlık Uygulama Ve Araştırma Merkezi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASİN BURAK YILMAZ

Danışman: Mehmet Ergin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Üst GİS kanamalar acil servis başvurularının büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. Çalışmamızda Üst GİS kanamalı hastaların eritrosit süspansiyonu replasman ihtiyacını ve acil servis sonlanımını öngörmede NEWS2, MEWS, GBS, AIMS65 skorlarının etkinliğini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 01.01.2021 ila 31.12.2022 tarihleri arasında acil servisimize başvuran hastalar retrospektif ve gözlemsel olarak incelenerek, bu tarihler arasında endoskopi yapılarak üst GİS kanama tanısı alan hastalar 905 hasta dahil edildi. Katılımcıların demografik özellikleri, başvuru şikayetleri, hayati bulguları, acil servis sonlanımları, kan değerleri, eritrosit süspansiyonu replasmanı ihtiyacı ve endoskopi sonuçları kayıt altına alındı. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 905 hastanın %40,7'sinin (n=368) acil servis ziyareti kötü (yoğun bakım yatışı veya vefat) sonuçlanırken, %41'ine (n=371) ise eritrosit süspansiyon replasman ihtiyacı oldu. Çalışma grubumuzu eritrosit süspansiyonu replasmanı yapılıp yapılmamasına göre grupladığımızda, gruplar arasında MEWS, NEWS2 ve GBS sonuçları açısından istatistiksel olarak anlamlı derecede fark bulundu (p<0,001; p<0,001 ve p<0,001). Çalışma grubumuzu eritrosit süspansiyonu replasman ihtiyacı açısından, risk skorlama sistemlerinin eğri altında kalan alan sonuçları açısından GBS>NEWS2>MEWS olarak tespit edildi (sırası ile 0,795 [0,766-0,824]; 0,601 [0,563-0,638] ve 0,570 [0,532-0,609]; p<0,001). Çalışma grubumuzu acil servis ziyaretinin kötü sonlanımına göre grupladığımızda, gruplar arasında MEWS, NEWS2 ve GBS sonuçları açısından istatistiksel olarak anlamlı derecede fark bulundu (p<0,001; p<0,001 ve p<0,001). Çalışma grubumuzu acil servis ziyaretinin kötü sonlanımını tahmin etme açısından, risk skorlama sistemlerinin eğri altında kalan alan sonuçları açısından GBS>NEWS2>MEWS olarak tespit edildi (sırası ile 0,664 [0,628-0,700]; 0,655 [0,618-0,691] ve 0,623 [0,585-0,661]; p<0.001). Sonuç: Acil serviste ÜGİK tespit edilen hasta grubunda dört risk skorlamasının acil servis sonlanımı ve ES replasmanı ihtiyacını tahmin etme açısından GBS'nin diğer skorlama sistemlerine göre daha başarılı olduğunu, NEWS2 ve MEWS sistemlerinin kullanılabilir olduğunu düşünmekteyiz. Hasta prognozunu etkileyecek çok fazla parametre mevcut olduğundan bu parametreleri bütünüyle değerlendirebilecek ideal skorlama için daha fazla çok merkezli, prospektif ve randomize çalışmalar yapılması gerekmektedir.
Anahtar Kelime: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Prognoz = Prognosis ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Ölçekler = Scales