Adölesan bireylerde problem çözme becerisi ve irrasyonel inanışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FEYZA KARAGÖZ

Danışman: Esma Atasoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırma, erken dönem adölesan bireylerin problem çözme becerisi ve irrasyonel inanışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ilişkisel türde yapılmıştır. Araştırma örneklemine, 15 Nisan-15 Haziran 2022 tarihleri arasında Keçiören ilçesine bağlı bir ortaokulda öğrenim gören 6., 7. ve 8. Sınıf 353 öğrenci dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak: ''Veri Toplama Formu'', ''Çocuklar İçin Problem Çözme Envanteri'' ve ''Ergenler İçin Mantıkdışı İnanç Ölçeği'' kullanılmıştır. Verilerin girişi ve analizinde, Excel ve SPSS-26 paket programları; verilerin yorumlanmasında, tanımlayıcı istatistikler ve frekans tabloları kullanılmıştır. Araştırmada, erken dönem adölesan bireylerin irrasyonel inanışları ve problem çözme becerisi arasında negatif yönde, zayıf düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (r=-0.389; p<0.01). Adölesan bireylerin irrasyonel inanışları arttıkça, problem çözme becerisi azalmıştır. Yapılan araştırmada ölçeklerin alt boyutu değerlendirildiğinde, adölesanların problem çözmeye güven, öz denetim ve kaçınma puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde ilişki bulunmuştur (r=-0.286; r=-0.255; r=-0.273, p<0.01). İrrasyonel inanışlar toplam puanı arttıkça, problem çözmeye güven, öz denetim, kaçınma puanları azalmıştır. Ayrıca adölesanların hem irrasyonel inanış hem problem çözme beceri düzeyi orta olarak bulunmuştur (66.97±11.18;68.95±12.83). Adölesanların, irrasyonel inanış düzeyleri sosyodemografik özelliklere göre incelendiğinde: annelerinin mesleği ve ebeveynlerin eğitim durumu; problem çözme becerisi düzeylerine göre incelendiğinde cinsiyet, okul başarı durumu ve annenin mesleğine göre anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Araştırma bu yönüyle, erken dönem adölesan bireylerin irrasyonel inanışları ve problem çözme becerisi arasında ilişkinin önemini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, pozitif ruh sağlığını geliştirmeye yönelik veri oluşturarak okul sağlığı hemşireliği çalışmalarına katkı sağlamaktadır. İleri araştırmalarda, adölesan bireylerin irrasyonel inanışlarının azaltılması ve problem çözme becerilerinin geliştirilmesine yönelik müdahale çalışmaları önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Adölesan, ergenlik, problem çözme becerisi, irrasyonel inanış, okul sağlığı, hemşirelik.