Mentorluk deneyiminin kariyer gelişimine etkisi: Ameliyathane hemşireliği örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SAĞLIK BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM AYTEKİN
Danışman: Nazan Torun
Özet:Bu çalışma ameliyathane hemşirelerinin kariyer gelişimini sağlamasında mentorluk uygulamasının yerini ve önemini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada ayrıca etkili mentorluğun ne gibi faydalarının olduğunu, mentorun hangi nitelikleri taşıması gerektiğini, bu sürecin en iyi nasıl yönetilebileceğini ve mevcut uygulamaların nasıl iyileştirilebileceğinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışma Ankara ilinde bulunan; Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Gazi Üniversitesi Hastanesi, Çubuk Devlet Hastanesi ve Medicana Ankara Hastanesi ameliyathanelerinde çalışan en az bir yıllık deneyim ve tecrübeye sahip hemşireler ile yürütülmüştür. Çalışmada, nitel ve nicel yöntemlerin bir arada değerlendirildiği karma yöntemlerden keşfedici sıralı desen kullanılmıştır. Çalışmada veri toplamak amacıyla hem yarı yapılandırılmış görüşme formu hem de anket formu kullanılmıştır. Görüşmeler Temmuz-Eylül 2022 tarihleri arasında ve anketler ise Ekim-Kasım 2022 tarihleri arasında araştırmacı tarafından yapılmıştır. Görüşmelerde elde edilen veriler tematik analiz yöntemi ile anket verileri ise yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın nitel kısmında 35 kişi ile görüşme, nicel kısmında ise 87 kişi ile anket yapılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre ameliyathane hemşireliğinde mentorlukla ilgili en önemli konular; mentorluğun menti üzerindeki olumlu etkisi, mentorun sahip olması gereken nitelikler ve ameliyathane uyum süreci olmuştur. Yapılan görüşmelerde mentorlüğün ameliyathane hemşirelerinin iş becerilerini, mesleki öz yeterliliğini ve işe bağlılığını olumlu yönde etkilediği tespit etdilmiştir. Ameliyathane hemşiresi mentorda bulunması gereken nitelikler; özverili ve hoşgörülü olması, sabırlı olması, güçlü iletişim becerilerine sahip olması, uygulamaya ağırlık vermesi, çok yönlü olması ve meslek etiğine önem vermesi şeklinde öne çıkmıştır. Ayrıca en büyük mentorluk bariyerinin zaman kısıtı olduğu belirlenmiştir. Yapısal Eşitlik Modellemesi analizi sonuçları nitel çalışma bulgularını önemli ölçüde desteklemiştir. Çalışma kapsamında yapılan yapısal eşitlik modellemesi ve yol analizi sonuçlarına göre; etkili mentörlük iş becerilerini, mesleki öz yeterliliği ve işe bağlılığı istatistiki olarak anlamlı düzeyde ve pozitif yönde etkilemektedir. Benzer şekilde iş becerilerinin mesleki öz yeterliliği istatistiki olarak anlamlı düzeyde ve pozitif yönde etkilediği ve iş becerilerinin, etkili mentörlük ve mesleki öz yeterlilik ilişkisinde aracı etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Etkili mentorluğun işe bağlılığı iş becerileri geliştirme ve mesleki öz yeterlilik yolu ile etkilediği sonucuna varılmıştır. Çalışma sonucunda, nitelikli ameliyathane hemşiresi yetiştirmek için, ameliyathaneye başlayan her bir hemşirenin etkili bir şekilde mentora erişimini ve yeterli zaman ayırmasını temin edecek şekilde mentorluk programları geliştirilmesi ve mentorluk için gereken özellikleri taşıyanlar arasından mentor seçilmesi önerilmektedir.