Karia bölgesinde Athena Kültü

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NESRİN DEMİR

Danışman: Yusuf Albayrak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, Aydın ve Muğla illerinin büyük bir bölümü ile Denizli ilinin batı ucunu kapsayan Karia bölgesindeki Athena kültünü coğrafi, tarihi ve kültürel bağlamda derinlemesine incelemektir. Tezde, Karia bölgesinin coğrafi özellikleri, bu bölgenin tarihi coğrafyadaki yeri ve Karia uygarlığının oluşumundaki etkileri detaylandırılmaktadır. Özellikle Antik Çağ ve Arkaik dönemde Athena kültünün yayılımı ve etkileri değerlendirilerek, Yunan Panteonunun önde gelen tanrısı ve "Tanrıların ve insanların babası" olarak bilinen Zeus'un en sevdiği kızı olan Tanrıça Athena'nın Yunan mitolojisindeki yeri ve özellikleri ortaya konmaktadır. Araştırmanın yöntemi, literatür taraması yaklaşımına dayanmakta olup, konuyla ilgili mevcut çalışmalar detaylı bir şekilde incelenmektedir. Bu süreçte, Athena'ya adanmış kutsal alanlar, tapınaklar, sunaklar ve çeşitli arkeolojik buluntular analiz edilmekte, bu buluntuların Karia bölgesindeki toplumsal, dini, ekonomik, siyasi ve idari yapıya etkileri ele alınmaktadır. Ayrıca, bu buluntuların yerel kültürle nasıl etkileşimde bulunduğu ve Karia uygarlığının dini inanç sistemindeki rolü de irdelenmektedir. Çalışmanın önemi, Karia bölgesindeki Athena kültünün hem yerel hem de Yunan mitolojisindeki yerinin anlaşılmasına katkı sağlaması ve bu kültün toplumsal yapıya olan etkilerini açığa çıkarmasıdır. Athena'nın, zekâ, sanat, strateji ve barış tanrıçası olarak Yunanistan'daki önemi, Karia bölgesinde de benzer şekilde algılanmış ve tanrıçaya adanmış çeşitli tapınaklarla pekiştirilmiştir. Elde edilen bulgular, Karia bölgesinin tarihi ve kültürel zenginliklerini vurgulamakta ve Athena kültünün Anadolu üzerindeki etkilerini detaylı bir şekilde incelemektedir. Bu bulgular ayrıca, Karia bölgesinde Athena tapınımının, hem dini hem de sosyal dinamikler açısından ne denli önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Athena kültü, Karia'nın antik toplum yapısını şekillendiren önemli bir unsurdur ve bu kültün daha geniş bir perspektifte değerlendirilmesi, Anadolu'nun dini ve kültürel mirasının anlaşılması açısından kritik bir rol oynamaktadır.