Antecedants and consequences of sacrifice in marriage
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: TUĞBA KOÇAK ÖZEL
Danışman: Cemşafak Çukur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Evlilikte fedakârlık, bireysel çıkarlar ve iyi bir evlilik sürdürme arasındaki kazanç-kayıp olarak tanımlanabilir. Mevcut çalışmanın temel amacı, evlilikte fedakârlığın kavramsal kapsamını belirlemek ve fedakârlığın çıkarımlarını kültüre-duyarlı ölçüm üzerinden detaylı bir biçimde incelemektir. Bu amaçlarla, birbirini izleyen iki çalışma yürütülmüştür. Çalışma 1'de, evlilikte fedakârlığın rolünü anlamak için 48 evli birey ile nitel bir çalışma yapılmıştır. Çalışma 2'de, 824 evli çiftin katıldığı nicel bir çalışma yürütülmüştür. İkinci çalışmanın, iki önemli katkısı vardır. İlk olarak, nitel araştırmadaki temel temalara dayanarak, fedakârlığın farklı yönleriyle ilişkili kültüre-duyarlı ölçekler oluşturulmuştur. İkinci olarak, fedakârlığın bu farklı kavramlarının evlilik niteliği üzerindeki etkileri Aktör-Partner Karşılıklı Bağımlılık Modeli çerçevesinde Yapısal Eşitlik Modeli kullanılarak test edilmiştir. Yapılan bu çalışmaların sonuçlarına dayanarak, kadınların fedakârlık sıklığının ve çiftlerin kaçınma motivasyonu ile fedakârlık yapmalarının hem kendilerinin hem de eşlerinin evlilik niteliği üzerinde olumsuz etkileri olduğu görülürken, çiftlerin yaklaşma motivasyonu ile fedakârlık yapmalarının hem kendilerinin hem de eşlerinin evlilik niteliği üzerinde olumlu etkileri olduğu görülmüştür. Ek olarak, kadınların fedakârlık takdiri, kocalarının evlilik niteliğini olumlu bir biçimde ve çiftlerin algılanan partner fedakârlık takdirleri, kendilerinin evlilik niteliğini olumlu bir biçimde etkilemiştir. Son olarak, algılanan partner duyarlılığı, fedakârlığın yaklaşma ve kaçınma motivasyonları ile çiftlerin evlilik niteliği ilişkisinde aracı rol oynamıştır. Mevcut çalışmanın fedakârlığın karmaşık yapılarını ortaya çıkararak evlilikte fedakârlık alanyazınına ışık tutacağı düşünülmektedir. Son olarak, çalışmanın çıkarımlarına ve gelecek araştırmalar için önerilere yer verilmiştir.