Bilgi, motivasyon, davranış becerileri modeli'ne dayalı çevrimiçi verilen ebeveynlik eğitimi programının maternal ve paternal bağlanma üzerine etkisinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEMRA TUNCAY YILMAZ

Danışman: Sena Kaplan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma; Bilgi, Motivasyon, Davranış Becerileri (BMD) Modeli'ne dayalı çevrimiçi verilen ebeveynlik eğitimi programının maternal ve paternal bağlanma üzerine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla; paralel desenli, randomize kontrollü müdahale çalışması olarak yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini 104 çift (müdahale grubu= 51çift, kontrol grubu=53 çift) oluşturmuştur. Araştırmada veriler; annelerden Bireysel Bilgi Formu-Anne, Prenatal Bağlanma Envanteri (PBE), Maternal Bağlanma Ölçeği (MBÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Babalardan ise Bireysel Bilgi Formu-Baba, Rahim İçi Baba Bağlanma Ölçeği (RİBBÖ), Baba-Bebek Bağlanma Ölçeği (B-BBÖ) ile toplanmıştır. Modelin bilgi basamağında; müdahale grubundaki çiftlere 31.-34. gebelik haftaları arasında BMD Modeli'ne dayalı çevrimiçi ebeveynlik eğitimi verilmiştir. Modelin motivasyon basamağında ise 36.-38. gebelik haftaları arasında ve doğum sonrası 20-40. günler arasında iki kez çevrimiçi bireysel danışmanlık yapılmıştır. Modelin davranış becerileri basamağında ise doğum sonrası üçüncü ayda maternal bağlanma düzeyi MBÖ ile paternal bağlanma düzeyi B-BBÖ ile değerlendirilmiştir. Kontrol grubunda bulunan çiftlere herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Çalışmada müdahale grubu anne adaylarının, kontrol grubu anne adaylarına göre PBE son test puan ortalamalarının yüksek olduğu, müdahale grubu baba adaylarında ise kontrol grubu baba adaylarına göre RİBBÖ son test puan ortalamalarının yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Müdahale grubundaki annelerde MBÖ puan ortalamasının kontrol grubu annelere göre yüksek olduğu, B-BBÖ puan ortalamasının ise müdahale grubundaki babalarda, kontrol grubu babalara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Çalışma sonucunda BMD Modeli'ne dayalı çevrimiçi verilen ebeveynlik eğitimi programının maternal ve paternal bağlanma üzerine olumlu etkisi olduğu belirlenmiştir