Akut pankreatit tanı ve prognoz göstergesi olarak 'soluble ürokinaz plazminojen aktivatör reseptörünün' (su par) rolü


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Necmettin Erbakan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KADİR KÜÇÜKCERAN

Danışman: Mehmet Ergin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmamızda, değişik hastalıklarda inflamatuar sistemin yanıt düzeyini gösterdiği belirtilen biyobelirteç olarak 'SuPAR' kullanılarak, akut pankreatit hasta grubunda çalışılacaktır. Bu çalışmada akut pankreatit hasta grubunda SuPAR serum seviyelerinin;tanı koyma ve prognozu belirlemedeki etkinliği; CRP ve diğer rutin laboratuvar sonuçları ile Ranson Kriterleri, Balthazar Kriterleri, Rapid Acute Physiologic Score (RAPS) skoru, Modifiye Glaskow (Imrie) Kriterleri ile kıyaslanarak faydalı olup olmadığı; hastaneye yatış süresini ve hastane içi mortalite ile ilişkisi olup olmadığının araştırılması amaçlanmaktadır. Yöntem: Bu prospektif araştırma çalışması, Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Tıp Servisine başvuran 18 yaş üstü, travmakaynaklı olmayan karın ağrısı olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden başvuruları içermektedir. Bu başvurular, laboratuvar ve radyolojik tetkikler sonucunda akut pankreatit tanısı alıp almadıklarına göre 'hasta ve kontrol grubu'na ayrıldı.Kontrol grubu, belirtilen yaş aralığında olan, acil servise travma kaynaklı olmayan karın ağrısı ile başvurmuş, ayırıcı tanıda düşünülmesine rağmen akut pankreatit dışı karın içi patoloji tespit edilen hastalardan oluştu. Tüm vakaların demografik özellikleri, iletişim bilgileri, acil serviste acil hekimi tarafından planlanan laboratuvar ve görüntüleme tetkik parametreleri kaydedildi. Hasta grubunda yer alan hastaların bu parametreleri kullanılarak Ranson Kriterleri, Balthazar Şiddet İndeksi, Rapid Acute Physiologic Score (RAPS) skoru, Modifiye Glaskow (Imrie) Kriterleri hesaplanarak kaydedildi. Hasta grubu Ranson Kriterlerine göre 4 ve 4'ün üzerindeki skorlar şiddetli pankreatit, diğerleri hafif pankreatit olmak üzere iki gruba ayrıldı. Bulgular: Belirlenen çalışma süresi içerisinde %62,1 (n=59) hasta ve %37,9 (n=36) kontrol kişinin bilgileri alındı. Hasta grubu Ranson Kriterleri'ne göre hastalığın şiddet derecesine göre sınıflandırıldığında %10,2 (n=6) 'nun şiddetli, %89,8 (n=53) 'inin ise hafif olduğu görüldü. Hastalığın etiyoloji sorgulamasında %67,8 (n=40)'i bilyer, %32,2 (n=19) ise non-bilyer hastalıklardı. Çalışmaya alınan kişilerin %44,2'si (n=42) erkek ve %55,8'i (n=53) kadındı. Akut pankreatit grubu ve kontrol grubu arasında suPAR seviyeleri arasında istatistiki olarak anlamlı fark mevcut. suPAR seviyesinin Akut Pankreatit hastalığında ayırıcı tanısı için uygun olup olmadığının tespit edilmesi için ROC analizi yapıldı. Eğri altında kalan alan istatistiksel olarak anlamlı olsa da %50'nin üzerinde bir alan değeri bulunmadığından (AUC=0,254; p<0,001) suPAR'ın akut pankreatit hastalığı için tanı koymada yeterli olmadığı anlaşıldı. Akut Pankreatit hastalarında suPAR seviyesi ile diğer parametreler arasında Spearman's Rho korelasyon analizi yapıldı. Glaskow, Ranson ve RAPS skorları ile suPAR seviyesi arasında önemli düzeyde pozitif yönlü yüksek korelasyon vardı (sırası ile Rho=0,79; 0,689 ve 0,593; p<0,001). Aynı şekilde hastanede yatış süresi ile de pozitif yönlü anlamlı korelasyona sahipti (Rho=0,376; p=0,003). Şiddetli Akut Pankreatit ve hafif Akut Pankreatit hasta grubunda suPAR seviyeleri arasında istatistiki olarak anlamlı fark mevcuttu. Hafif ve şiddetli hastalık gruplarında suPAR düzeyinin tanı belirlemede yeterli olup olmadığının tespit edilmesi için ROC analiz yapıldı. Ancak elde edilen sonuca göre, suPAR düzeyinin akut pankreatit hastalığının şiddetini ayırt etmede yeterli değildi (AUC=0,107, p=0,002). Sonuç: Çalışmamız suPAR seviyesinin AP hastalarında tanı ve şiddetli hastalığı ön görmede etkinliği konusunda yapılan ilk çalışmadır. Elde edilen veriler suPAR seviyesinin karın ağrısı ile başvuran hastalarda hasta ve kontrol grupları arasında farkılı çaıkmasına rağmen, AP tanısı koymada yeterli olmadığını gösterdi. Aynı şekilde, AP hastalarında hastalığın şiddetini açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmasında rağmen, suPAR seviyesinin AP hastalığının şiddetini gösterme yeterli olmadığı görüldü. Hasta sayısı ve hasta grubu içinde mortalite hızı nedeniyle suPAR'ın AP hastalarının prognozunda etkinliği hakkında yeterli veri elde edilememiştir. Anahtar Kelimeler: suPAR, SIRS, Akut Pankreatit
Anahtar Kelime: Pankreas = Pancreas ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Plazminojen aktivatörleri = Plasminogen activators ; Prognoz = Prognosis ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Ürokinaz = Urokinases