Öğretmenlerde rasyonel duygucu öz kararlılık düzeyi, algılanan stres ve iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMEL MALKOÇ

Danışman: Esma Atasoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma; öğretmenlerde rasyonel duygucu öz kararlılık, algılanan stres ve iş doyumu düzeyi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Özellikler Anket Formu, Çalışanlar İçin Rasyonel Duygucu Öz Kararlılık Ölçeği (RDÖK-Ç), Minnesota İş Doyum Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya devlet okullarında çalışan 244 lise öğretmeni katılmıştır. Bulgularda puan ortalamaları; RDÖK-Ç=48.96 (Min:17.0, Mak:80.0), Algılanan Stres Ölçeği=24.88 (Min:11.0, Mak:45.0) ve Minnesota İş Doyum Ölçeği=3.69 (Min:1.7, Mak:5.0) olarak bulunmuştur. Daha önce psikiyatrik tedavi gören öğretmenlerde yeterliliklerin mantıksız inanç maddeleri ve psikiyatrik ilaç kullananların, kullanmayanlara göre yeterliliklerin ve ilişkinin mantıksız inanç maddeleri puanları daha yüksektir. Mesleki tecrübesi 21 yıl üstü olanlar daha düşük stres puanına sahiptir. Daha önce psikiyatrik tedavi görenler daha yüksek stres puanına sahiptir. Daha önce psikiyatrik tedavi görmeyenler ve psikiyatrik ilaç kullanmayanlarda iş doyum puanları daha yüksektir. Öğretmenlerin rasyonel duygucu öz kararlılık düzeylerinin algıladıkları stres üzerine etkisi (F=10.227: p<0.05) ve algıladıkları stres düzeylerinin iş doyumu üzerine etkisini açıklamak için yapılan doğrusal regresyon analizi (F=31.608: p<0.05) sonuçlarına göre kurulan model istatistiksel olarak anlamlıdır. Sonuçlara göre halk sağlığı hemşireliğinin bir alt dalı olarak okul sağlığı hemşiresinin öğretmenlerde algılanan stres ve iş doyumuna yönelik irrasyonel inançlar ile üç temel psikolojik ihtiyaç (özerklik, ilişkili olma ve yetkinlik) gereksinimi doğrultusunda eğitim için önemli bir unsur olan öğretmenleri değerlendirmesi önemlidir. Bu bağlamda hemşirelerin öğretmenlerde rasyonel hemşirelik alanındaki uygulamalara yön verilebileceği düşünülmektedir.