Türkiye’de Kadınların Sendikal Örgütlenmedeki Yeri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Politika Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fatma Merve İNAN
Danışman: ERDAL TANAS KARAGÖL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, işçi ve memur sendikalarında kadınların temsiliyet düzeyi üzerine araştırma yapma amaçlanmıştır. Araştırmada kadınların sendikal örgütlenmede bir yeri var mıdır sorusuna cevap aranacaktır. Literatürde dünya ve Türkiye'de sendikalarda kadın örgütlenme yapısı çoğunlukla mevcut olmayıp yönetim kademelerinde de temsiliyet oranının çok düşük olduğu görülmektedir. Bu durumdan hareketle sendikalarda kadın yapılanmasına dair öncelikle literatür taraması gerçekleştirilmiş, temel problemler ortaya konulmuştur. Sonrasında Türkiye'nin en önemli işçi ve memur konfederasyonları olan TÜRK-İŞ, HAK-İŞ, DİSK, MEMUR-SEN, TÜRKİYE KAMU-SEN, KESK ve bağlı sendikalarla nitel araştırma yöntemi doğrultusunda sendikaların çeşitli yönetim kademelerinde görev alan 33 sendikacı kadın ile derinlemesine mülakat tekniği kullanılarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Kadınların sendikal faaliyetlere katılımı düşük ve kadınlar yönetim kademelerinde yeterince temsil edilmemektedir. Temsil edilmemelerinde sendikalarda erkek egemen yapının hakim olması, kadınlara atfedilen toplumsal roller, kadınların çalışmış olduğu sektörlerin sendikalaşmaya elverişli olmaması, sendikaların kadın sorunlarının çözümünde yeterli ilgi göstermemesi, kadınların yaşamış olduğu cam tavan sorunları nedeniyle sendikalaşmaya sıcak bakmaması literatürde temel gerekçeler olarak gösterilmektedir. Bu gerekçelerden yola çıkarak araştırma kapsamında literatüre paralel bulgular elde edilmiş; sendikalarda erkek egemen yapının ağırlıkta olduğu, kadınların önyargı ve güven eksikliğinin mevcut olduğu, kadın yönetici sayısının artması ile kadın üye sayısındaki artışın doğru orantılı olduğu, uluslar arası kuruluşlarla işbirliğinin kadın yapılanması üzerine olumlu etki yarattığı sonucuna ulaşılmıştır. Son zamanlarda sendikalarda kadınların örgütlenme yapılarının ve temsiliyet düzeylerinin eskiye nazaran arttığı da gözlemlenmiştir. Fakat bu artış çoğunlukla nitelikli seviyeye ulaşmamakla birlikte hala yeterli düzeyde değildir. Bütün bunlar doğrultusunda sendikalar tüzük güvencesi ile birlikte kadın yönetici sayılarını ve yapılanmalarını artırmalıdır. Kadınların sendikalara katılımını artırmaya yönelik projeler geliştirmelidir. İş-aile-sendika üçgeninde kadınlara yönelik uyumlaştırma politikaları oluşturulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Sendika, Sendikal Örgütlenme, Kadın