DİJİTAL FİNANS ve KRİPTO PARALAR: TEORİK BİR İNCELEME
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ULUSLARARASI TİCARET VE FİNANS ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TAYFUN GÜLER
Danışman: Burhan Günay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye, muazzam tarihi ve Asya ile Avrupa kıtasını birbirine bağlayan jeopolitik konumu itibariyle dünyanın en önemli ve en dikkat çekici ülkesidir. Türkiye'nin bu özelliği, tarih boyunca para ve ekonomi politikalarını küresel güç dengeleriyle iç içe şekillendirmiş; Osmanlı'dan bugüne uzanan süreçte Batı'nın finansal merkezleri ile Doğu'nun ticaret ağları arasında bir "geçiş ekonomisi" rolünü üstlenmiştir. Günümüzde ise Türkiye, bir yandan doların rezerv hâkimiyetine eklemlenmiş kırılgan bir para sistemine sahipken, diğer yandan Avrasya merkezli yeni finansal bloklarla ve dijital para girişimleriyle kendisini küresel finans mimarisinde yeniden konumlandırmaya çalışan "köprü ülke" kimliğini sürdürmektedir. Günümüzde dünya ekonomik güç dengeleri yeniden şekillenirken, dijitalleşme yalnızca teknolojik bir yenilik değil; aynı zamanda bir ulusal güvenlik, egemenlik ve kalkınma stratejisini oluşturmaktadır. Para ve işlevlerinin her yüzyılda önemli olduğu küresel finans sisteminde dijital dönüşüm artık bir tercihten ziyade bir zorunluluk haline gelmiştir. Türkiye, bu dijital dönüşümün ön saflarında yer alan ülkelerden biri olarak, dijital finans ve kripto para teknolojilerini hem iç dinamiklerine entegre etmekte hem de bölgesel liderlik hedefi doğrultusunda stratejik pozisyonunu güçlendirmeye çalışmaktadır. 2030 sonrasında küresel dünya finans sisteminin dijital paralar etrafında yeniden şekilleneceği öngörülürken, Türkiye'nin hem kendi ulusal dijital parasını (merkez bankası dijital parası) devreye alması hem de kripto para ekosisteminde bölgesel bir merkez olma potansiyeli dikkat çekmektedir. Bu tez çalışması, yalnızca dijital finans ve kripto paraların teknik yönlerini değil; aynı zamanda Türkiye'nin dijital egemenlik, güvenlik, savunma ve ekonomik bağımsızlık politikalarıyla dijital finansı nasıl entegre ettiğini çok boyutlu bir çerçevede ele almaktadır. Aynı zamanda Türkiye'nin mevcut sosyoekonomik yapısı, finansal regülasyon stratejileri ve vatandaşların dijitalleşmeye yaklaşımı çerçevesinde nasıl konumlandığını analiz etmektedir. Tez boyunca, hem teknolojik altyapının evrimi hem de mevzuat düzeyindeki gelişmeler detaylandırılmış; Türkiye'nin bu yeni dijital finans çağındaki konumu hem iç hem de dış karşılaştırmalarla incelenmiştir.