İdari yargıda iddia ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı ve ıslah (Miktar artırımı)


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİL YOLAL

Danışman: Fatma Ebru Gündüz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İddia ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı görülmekte olan bir davada belli bir aşamadan sonra tarafların yapmış oldukları iddia ve savunmaları ile bağlı olduklarını, diğer bir ifadeyle iddia ve savunmalarını değiştiremeyecekleri ve genişletemeyeceklerini ifade eden bir ilkedir. Yasak başlangıcından sonra, davacı bakımından "iddianın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı"; davalı bakımından da "savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı" olarak karşımıza çıkar. Yasağın amacı ise kısaca, yargılamanın makul sürede sona erdirilmesi ve sürüncemede bırakılmasının önlenmesidir. Hukuk yargılamasında yasağın en önemli istisnası olan ıslah müessesesi idari yargılama hukukunda mevzuatsal engeller nedeniyle yargı kararlarında uygulama alanı bulamamıştır. Bu durum ise birçok AİHM yargılamasında hak ihlali kararı ile karşılaşmamıza sebep olmuştur. Bu nedenle 6459 sayılı Kanun ile 2013 yılında yürürlüğe giren ve çalışmamızın esaslı kısmını oluşturan tam yargı davalarında miktar artırımına izin veren düzenleme mevzuata kazandırılmıştır. Çalışmamızın amacı hukuk yargılamasında var olan iddia ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı ve bunun en önemli istisnası olan ıslah müessesesinin detaylarını ortaya koyarak, idari yargılamada var olan düzenlemelerin kapsamını, uygulanabilirliğini ve farklılıklarını tespit etmeye çalışmaktır. Böylece 6459 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme ile idari yargılama sistemine dahil edilen miktar artırım imkanının neden ıslah olarak nitelendirilmemesi gerektiği de ortaya konulacaktır. Öte yandan, kanun koyucu söz konusu düzenlemeyi detaylı bir şekilde ele almadığından, düzenlemenin amacına hasıl olabilmesi açısından tarihçesi, getiriliş amacı ve nasıl uygulanması gerektiği hususları, yargı kararlarına da yer verilerek ayrıntılı olarak ele alınacaktır.