Üst gastrointestinal sistem kanamasında glasgow-blatchford skoru, AIMS-65 ve laktat değerlerinin yatış, taburculuk ve transfüzyon ihtiyacının belirlenmesindeki etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF ASLAN TAŞ

Danışman: Ayhan Özhasenekler

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada üst gastrointestinal sistem kanamalı hastalarda Glasgow-Blatchford Skoru (GBS), AIMS 65 ve laktat düzeyleri değerlendirilip karşılaştırılarak erken dönemde risk grubunun belirlenebilmesi ve bu doğrultuda risk gruplarına yönelik yapılacak yaklaşımın oluşturulması hedeflenmiştir. Materyal ve Metod: Bu çalışmaya 01/01/2017-01/01/2018 tarihleri arasında Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine başvuran 18 yaş üstü üst gastrointestinal sistem kanaması olan hastaların verilerine retrospektif olarak dosya değerlendirilmesi yapılarak ulaşılmıştır. Çalışmamızda hastanın yaşı ve cinsiyeti gibi demografik bilgiler ile kan basıncı, nabız, mental durumu, hastaneye başvuru şikayeti, hemoglobin, kan üre azotu(BUN), international normalizated ratio(INR), albumin, değerleri kaydedildi. AİMS65 skoru, GBS ve laktat değerlerleri her hasta için ayrı ayrı hesaplandı. Hastaların yatış, eritrosit süspansiyonu (ES) transfüzyon ihtiyacı ve mortaliteleri değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamıza verilerine ulaşılabilen 246 hasta dahil edildi. Hastaların 143'ünün (%58,1) cinsiyeti erkek, 103'ünün (%41,9) cinsiyeti kadındı. Yaş aralığı 18-97 yıl idi. Genel yaş ortalaması 62±18 yıl idi. Çalışmamızdaki hastalara endoskopi yapılıp yapılmadığı incelendi. 235 hastaya (%95,5) endoskopi yapıldı. Hastaların 149'u (%60,6) hospitalize edildi. 24 hasta (%9,8) yoğun bakıma devredildi. 73 hasta (%29,7) taburcu edildi. Takip edilen hastalarda 15'i (%6,1) kanamayı takip eden 30 gün içerisinde exitus olmuştur. Hastaların AİMS65 skoru ortalaması 1±1, Glasgow-Blatchford skoru ortalaması 9±5, Laktat değeri ortalaması 1,8±1,2 mmol/L olarak hesaplandı. Her üç parametrenin de birbirine anlamlı derecede korelasyonu olduğu gözlenlendi. ES transfüzyonu ön görülmesinde, mortalite değerlendririlmesinde GBS (p=0.023) ve laktat (p=0.001) değerlerinde istatiksel olarak anlamlı bir fark elde edildi. Sonuç: GBS erken dönem risk planlamasında ön planda değerlendirilmesi gerekmektedir. ES transfüzyon ihtiyacında, mortalite değerlendirilmesinde ve yatış önceliği açısından çalışmamız sonucunda günlük pratikte uygulanmasının hem hasta hem de hekim için önemli olduğu belirlendi.