Sivrihisar Kilim Müzesi'nde bulunan kilim hikâyelerinin dijital illüstrasyon yorumları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SANAT VE TASARIM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLŞAH IRMAK
Danışman: Seçil Kartopu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kültür, toplumun geleneklerini, maddi manevi değerlerini, tarihi gelişim sürecini oluşturan öğelerin tamamını ifade etmektedir ve o toplumun kimlik göstergesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Toplumun aynası olan kültürel ürünler ise yaşantıların izlerini barındıran birer hazine niteliğindedir. Kültürel mozaiğini sanatla renklendiren Türk kültüründe somut olmayan kültürel miras içinde yer alan dokumacılık önemli yer tutmaktadır. Kilimler dokumanın en eski örneklerinden biri olarak bilinmektedir ve renk, desen ve estetik değerleri açısından soyut sanata örnek teşkil etmektedir. Dokuyucunun kilim motiflerine duygularını ve düşüncelerini aktarması ve derin anlamlar yüklemesi kilimi sözsüz bir iletişim aracı yapmaktadır. Bu çalışmada kilimlerin anlam yüklü motiflerle birlikte içinde hikayeler taşıdığı, ayrıca yaşanmışlıktan izler yansıttığının önemi anlatılmıştır. Bu bağlamda çalışmada Eskişehir'in Sivrihisar ilçesinde bulunan Türkiye'nin ilk "Uygulamalı Kilim Müzesi" nde yer alan kilimlerden hikayesi olanlar ele alınmıştır. Bunun yanı sıra illüstrasyon sanatının kültürel değerimiz olan kilim hikayelerinin somutlaştırılmasında kullanılmasının önemi vurgulanmıştır. Toplumun geçmişinden izler taşıyan kilimleri güncel yaşantımıza daha fazla dahil edebilmek adına illüstrasyonla disiplinler arası bir yaklaşım sunmanın, geleceğe bir köprü oluşturması bakımından önemli olduğu düşünülmektedir. Çalışmanın sonunda kültürel mirasın belgelendirilmesi adına somut olmayan kültürel miraslarımızdan kilimlerin hikayelerinin illüstrasyonlarla uygulamalı yorumu yapılmıştır. Böylece kilimlerdeki sözlü anlatıların, illüstrasyon disipliniyle desteklenerek daha etkili hale getirilmesi ve hikâyenin görselleştirilerek güçlendirilmesi amaçlanmıştır. Kilim hikayelerinin illüstrasyonla uygulandığı ilk örnek olan bu çalışmanın, alan çalışanlarına, eğitimcilere ve ilgilenenlere kaynak oluşturacağı düşünülmektedir. Ayrıca araştırmacı tarafından uygulanan kilim dokuma örneği, tekniğin daha iyi anlaşılmasına ve motiflerden yeni özgün tasarımların hazırlanmasına zemin oluşturmak amacı taşımaktadır.