Nükleer Atık Yönetiminin Araştırılması ve Teknoekonomik Analizleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: Furkan DEMİRKOPARAN

Danışman: VELİ ÇELİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kısaca nükleer enerji, atomun parçalanması sonucu ortaya çıkan çok miktarda ısıdan elde edilen enerjidir. Nükleer enerjiyi elde ederken fisyon ve füzyon reaksiyonları karşımıza çıkmaktadır. Türkiye'de günden güne yükselen nükleer enerji teknolojisini, bu alanda daha gelişmiş olan ülkeleri takip ederek yakalamaya çalışmaktadır. Nükleer enerji teknolojisi için TR-1 ve TR-2 araştırma reaktörleri dışında herhangi enerji üreten nükleer reaktör bulundurmayan Türkiye, bu alanda çalışmalarına Rusya ve Japonya ile protokoller imzalayarak Akkuyu Nükleer A.Ş şirketini Ruslarla beraber devreye sokmuştur. Nükleer enerji elde ederken yakıt çubukları kullanılacak ve nükleer atık meydana gelecektir. Atık yönetimi ve bertaraf edilmesi, geri dönüşüm açısından da oldukça önemlidir. Atıkların geri dönüşümü çevreye zarar verecek durumların önüne geçilmesi açısından önem arz etmektedir. Nükleer santrallerde iki tip atık meydana gelmektedir. Bunlar düşük seviyeli ve yüksek seviyeli atıklar olarak adlandırılır. Düşük seviyeli atıklar kolaylıkla işlenip, imha edilebilir. Yüksek aktiviteli yakıtlar ise yakıt çubuklarıdır. Kullanılmış yakıt çubukları reaktör yakınındaki havuzlarda depolanır. Kullanılmış yakıtlar %97 oranında nükleer açıdan değerli maddeler içerir. Nükleer yakıtlar için açık ve kapalı çevrim olmak üzere iki metot kullanılır. Açık çevrimde kullanılmış yakıtlar direk atık olarak kabul edilir. Kapalı çevrimde ise kullanılmış yakıt içerisindeki radyoaktif yararlı maddeler tekrar çevrime sokulur. Açık çevrim, kapalı çevrime göre daha ekonomiktir. Bu çalışmada, Türkiye'deki ve dünyadaki nükleer enerji, radyoaktivite ve nükleer santrallerle ilgili genel ve güncel bilgiler verilecektir. Türkiye'deki nükleer çalışmalar karşılaştırılmalı bir şekilde incelenecek; yakıt türleri, yakıt rezervleri ve bu rezervlerin kullanılabilirliği, maliyetleri ve nükleer atıkların daha uygun yöntemlerle depolanmasına ya da bertaraf edilmesine dair öneriler sunulacaktır