Besin alerjisi olan çocuğa sahip ebeveynlere yüz yüze ve sosyal medya aracılığı ile verilen pender'in sağlığı geliştirme modeline temellendirilmiş besin alerjisiyle yaşam eğitiminin etkisinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE ÖZEFLANİLİ

Danışman: SİBEL KÜÇÜK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, besin alerjisi olan çocuğa sahip ebeveynlere yüz yüze ve sosyal medya aracılığı ile verilen Pender'in Sağlığı Geliştirme Modeline Temellendirilmiş Besin Alerjisiyle Yaşam Eğitimi'nin etkisinin değerlendirilmesi amacıyla iki müdahale gruplu ön test son test yarı deneysel desende yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 0-18 yaş arası en az biz çocuğu besin alerjisi tanısı almış olan 35 yüz yüze, 35 İnstagram grubu olmak üzere toplam 70 ebeveyn oluşturmuştur. Eğitimler yüz yüze ve İnstagram üzerinden verilmiştir. Veriler Ebeveyn Veri Toplama Formu, Besin Alerjisi ile Yaşam Eğitimi (BAYE) Değerlendirme Formu ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, medyan, Ki kare, Bağımlı ve Bağımsız T, Mann-Whitney U, Wilcoxon (Z), İki Yönlü Varyans (ANOVA), Pearson Korelasyon, Basit Doğrusal Regresyon testleri kullanılmıştır. Eğitim öncesinde yüz yüze eğitim ve İnstagram eğitimi grupları arasında BAYE bilgi puanları arasında anlamlı fark bulunmazken (p>0,05) eğitim sonrasında her iki grubunun bilgi puanları da anlamlı olarak artmıştır. Zamana göre besin alerjisi bilgi düzeyi puanının ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür (F=66,737; p 0,05). Bu sonuç, bilgi düzeyindeki artışın yalnızca zaman etkisinden kaynaklandığını ve her iki grubun (Instagram eğitimi ve yüz yüze eğitim) bu artıştan eşit düzeyde faydalandığını göstermektedir. Ebeveynlere verilen Besin Alerjisi ile Yaşam Eğitimi'nin besin alerjisi bilgi düzeyini artırdığı belirlenmiştir. Her iki yöntemin de BAYE bilgi aktarımında etkili olduğunu, ancak Instagram eğitimi grubundaki etkileşim eksikliğinin öğrenme derinliğini sınırlayabileceğini göstermektedir. Eğitimlerin sistematik bir şekilde uygulanması, ebeveynlerin hem bilgi düzeylerini artırmada hem de çocuklarının alerji yönetiminde daha bilinçli kararlar almalarını sağlamada önemli bir katkı sunmaktadır.