Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Human Papilloma Virüs ve Aşıları Hakkındaki Bilgi ve Tutumlarının Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gülpınar ÖZDEMİR

Danışman: EMRE ERDEM TAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde öğrenim gören öğrencilerin Human Papilloma Virüs (HPV) ve aşıları hakkındaki bilgi ve tutumlarının değerlendirmek ve hekimlik yaptıkları süreçte hastalık hakkında hastalara bilgi verme ve aşıyı hastalara önerme eğilimlerini belirlemektir. YÖNTEM: Tanımlayıcı tipteki araştırma Ankara Yıldırım Beyazıt Üniverstesi Tıp Fakültesinde okuyan 340 öğrenci ile yürütüldü. Araştırmanın verileri üç bölüm halinde hazırlandı ve toplam 19 sorudan oluşan bir anket ile tamamlandı. İstatistiksel analizde tanımlayıcı istatistikler kullanıldı. BULGULAR: Tıp fakültesinde 197'si klinikte öncesi 147 si klinik bölümlerde öğrenim gören 193' ü erkek 147' si kadın olan toplam 340 öğrenci katılmıştır. Katılımcıların %1,5 i evliyken, %17,6'sı seksüel olarak aktiftir. Yapılan anket sonucuna göre; öğrencilerin % 63,5'i HPV hakkında bilgi sahibi olduğunu %57,4 nin HPV bulaş yolunu bildiği belirlenmiştir, HPV' nin insan sağlığı üzerine olan etkilerini %66,7' sinin doğru bildiği, HPV hakkında bilgi edinme yolunun %58,3 'ünü göre fakülte öğrenim süreci olduğu belirtmiştir. Öğrencilerden %48.2'si ise HPV aşıları hakkında bilgi sahibi olduğunu %77,7 sini aşını hem kadınlara hem erkeklere yapılmasının önerildiğini %25,3 ünü aşının cinsel yaşamı başlamamış ergenlere %71,8 inin de aşının 3 doz olarak önerildiğini doğru bildiği görülmüştür. Diğer taraftan katılımcı öğrencilerin %71.8'i ise HPV aşılarını gelecekte hastalarına önereceğini belirtmiştir. Katılımcı öğrencilerin %85.3'ü HPV ve HPV aşıları hakkında daha fazla bilgi sahibi olmayı istediğini belirtmiştir. Bu bilgiye (%48) katılımcılar birden fazla yöntem ile (fakülte eğitim süreci, öğrenci toplulukları, yazılı ve görsel basın) ulaşmayı düşünmektedir. HPV aşıları hakkında klinik öncesi öğrenim alan katılımcılar ile klinik öğrenim alan katılımcıların bilgi düzeyleri karşılaştırıldığında, klinikte öğrenim alan katılımcıların %63,6 'sı HPV aşılarının hem kadınlara hem de erkeklere önerildiğini doğru olarak bilirken klinik öncesi öğrenim alan katılımcıların %13,7 'si HPV aşılarının hem kadınlara hem de erkeklere önerildiğini doğru olarak bilmişti. Bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı (P < 0,01) klinikte öğrenim alan katılımcıların %19,6 'sı HPV aşıları için en uygun olguların cinsel yaşamı başlamamış ergenler olduğunu doğru olarak bilirken, klinik öncesi öğrenim alan katılımcıların %7,1'i HPV aşıları için en uygun olguların cinsel yaşamı başlamamış ergenler olduğunu doğru olarak bilmişti. Bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı (P = 0,01). Klinikte öğrenim alan katılımcıların %37,8'i HPV aşılarının 3 doz şeklinde uygulandığını bilirken klinik öncesi öğrenim alan katılımcıların %3,5 'i HPV aşılarının 3 doz şeklinde uygulandığını bilmişti. Bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı (P < 0,01). SONUÇ: Koruyucu sağlık hizmetlerinde aşılar toplum sağlığı açısından oldukça önemlidir. Aşıların topluma önerilmesi aşamasında sağlık kuruluşları, sağlık çalışanları ve özellikle de doktorların yaklaşımı önem kazanmaktadır. Çalışmamızda klinik öncesi dönemde öğrenim gören tıp öğrencilerinin HPV ve aşıları hakkında düşük bilgi düzeyine sahip olduğu görülmüşken, klinikte öğrenim gören öğrencilerin konu hakkında daha fazla bilgi sahibi olduğu tespit edilmiş, ve bu fark anlamlı bulunmuştur. Ancak hem klinik öncesi hem de klinikte eğitim gören öğrenciler HPV ve aşıları hakkında daha fazla bilgi edinmek istediklerini belirtmiş ve bu amaçla birden fazla bilgi kaynağına (örn: fakülte öğrenim sürecinde, öğrenci toplulukları, yazılı ve görsel basın) ulaşmak istediklerini belirtmişlerdir. Diğer taraftan çalışmamızın tıp fakültesi öğrencilerinin yaklaşık % 70'inin gelecekte HPV aşılarını hastalara önereceğitespit edilmiştir. . Bu oran ise beklentinin altındadır. Bu nedenle tıp fakültesi öğrencilerinin konu hakkında daha etkin bilgilendirilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak araştırmamızda tıp fakültesinde okuyan öğrencilerin HPV ve HPV aşısı ile ilgili bilgi düzeylerinin düşük olduğu ama konuya ilgi gösterdikleri tespit edilmiştir. Bilgi eksikliğine rağmen öğrencileri HPV aşısını ileride hem erkek hemde kadın hastalarına önermeyi düşündükleri tespit edilmiştir. Ancak öğrencilerin, gelecekte hastaları için HPV ve HPV aşılarına karşı farkındalık ve bilgi düzeyini artırmak önemlidir. Konunun bu yönüyle tıp eğitimi açısından değerlendirilmesi, eğitim sürecinin her aşamasında ister fakülte ders müfredatı, ister öğrenci toplulukları ister yazılı ve görsel basın ile konu hakkında bilgilendirme yapılması yararlı olacaktır.