İlk ve ortaöğretim kurumlarındaki etik iklim ve örgütsel bağlılık ilişkisinde etik liderliğin rolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, YÖNETİM VE ORGANİZASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİRCE CEREN ÇELEN
Danışman: Hasan Engin Şener
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İlk ve ortaöğretim kurumlarında gerçekleştirilen bu araştırmada öğretmen algıları üzerinden etik iklim ve örgütsel bağlılık ilişkisinde etik liderliğin rolü inceleme konusu yapılmıştır. Betimsel nitelikte ve ilişkisel tarama modelindeki araştırmada veriler, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Ankara merkez ilçelerinde tesadüfi yolla seçilen 416 öğretmen üzerinden sağlanmıştır. Araştırmada geçerlik ve güvenirlikleri test edilmiş üç ölçekten yararlanılmıştır. Bunlardan Etik Liderlik Ölçeği, etik liderliğin dürüstlük, güvenilirlik ve adalet yanıyla ilgilidir. Etik İklim Ölçeği, etik iklimin belirleyicisi olan etik kodlar, örgüt politika ve uygulamalarına yöneliktir. Örgütsel Bağlılık Ölçeği ise, öğretmenlerin okula ilişkin duygusal, devam ve normatif bağlılıklarına ilişkindir. Hazırlanan anket öğretmenlerin kendilerini kurumsal baskı altında kalmadan doldurabilmeleri için internet üzerinden çevrimiçi yöntemle uygulanmıştır. Araştırma verileri Jamovi 2.2 paket programıyla çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına bakıldığında katılımcı öğretmenlerin okul müdürlerine dönük genel etik liderlik algıları yüksek düzeydedir. Çalıştıkları okullara yönelik etik iklim ve örgütsel bağlılık algı ortalamaları ise orta seviyede bulunmaktadır. Öğretmenlerin etik iklim ve örgütsel bağlılık algılarında eğitim ve medeni durumlarına göre anlamlı farklılıklar vardır. Okul türü, cinsiyet ve branş faktörü öğretmen algılarında anlamlı fark yaratmamaktadır. Öğretmenlerin etik liderlik ile etik iklim algıları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Aynı şekilde etik liderlik ve örgütsel bağlılık arasında anlamlı ilişkiler gözlenmiştir. Öğretmenlerin etik iklim algılarıyla örgütsel bağlılıkları arasında da anlamlı ilişki vardır. Bulgulara göre etik iklim örgütsel bağlılığın anlamlı bir yordayıcısıdır. Bu çerçevede öğretmenlerin etik iklim ve örgütsel bağlılık algıları arasındaki ilişkide etik liderliğin aracılık rolü bulunmaktadır. Bu bulgular ışığında okullarda etik iklim kalitesinin artırılması ve yöneticilerin etik liderlik becerilerinin geliştirilmesi yönünde daha etkili kurumsal politikaların izlenerek daha etkili stratejilerin üretilip uygulanması önerilmektedir