Gebelerde gebelik aşılarının sağlık inanç modeli ve aşı okuryazarlığı kapsamında değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARZU ÖZLEM

Danışman: Dilek Öztaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünya Sağlık Örgütü tarafından bağışıklama hizmetleri, en önemli ve en maliyet etkili toplum sağlığı müdahaleleri arasında kabul edilmektedir. İnaktif aşılar gerekli durumlarda gebelere yapılabilmektedir. CDC gebe kadınların Tetanoz ve İnfluenza aşısını yaptırmasını önermektedir. Gebelerin aşılara yaklaşımı hem kendilerini hem de doğacak çocukları için çocukluk çağı aşılamalarını etkilemektedir. Araştırmamız metodolojik türde tasarlanmış, kesitsel tipte bir epidemiyolojik çalışmadır. Çalışmaya Ankara ilindeki 3. basamak bir devlet hastanesi gebe polikliniğine başvuran 345 hasta dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan gebelerin tetanoz aşısı yaptırmayı kabul etme oranı %64,3, influenza aşısını yaptırmayı kabul etme oranı %7,2 olarak bulunmuştur. Araştırmamızda "Gebelerde Tetanoz Aşılamasının Sağlık İnanç Modeli Ölçeği", "Gebelerde İnfluenza Aşılamasının Sağlık İnanç Modeli Ölçeği" ve "Gebelerde Aşı Okuryazarlığı Ölçeği"nin yeterli geçerlilik ve güvenilirliğe sahip olduğu bulunmuş olup, cronbach alfa değerleri sırasıyla 0,834, 0,820 ve 0,844 olarak bulunmuştur. Gebelikte tetanoz aşısını reddedenlerin hastalığa karşı duyarlılık, ciddiyet, aşının yararı, algılanan engel ve eylem ipuçları konusunda daha düşük farkındalığa sahip oldukları, influenza aşısını reddedenlerin hastalığa karşı duyarlılık, ciddiyet, aşının yararı ve eylem ipuçları konusunda daha düşük farkındalığa sahip oldukları bulunmuştur. Sağlık çalışanlarına aşılardaki bilimsel kanıtlar ve iletişim stratejileri hakkında kapsamlı bilgi ve eğitim programları sağlanmalıdır. Tüm sağlık çalışanlarının aşıyla önlenebilir hastalıklarla ilgili uygulamaları teşvik etme ve destekleme sürecine aktif katılımının, aşı bilinçlendirme kampanyasının başarısı için ana strateji olduğu düşünülmektedir.