ABD'nin Afganistan'daki ulus inşası; 2001-2021
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ABDUL FAYEZ NASIRI
Danışman: Selcen Özkan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ABD Ordusu ve müttefiklerinin 11 Eylül 2001 saldırısından sonra Afganistan'a müdahalesinin üzerinden yaklaşık yirmi yıl geçmiştir. ABD ve müttefikleri, ABD'deki Dünya Ticaret Merkezi'ne saldıran terörist gruplar olarak nitelendirilen El Kaide ve Taliban'a karşı savaşmak için Afganistan'a geldiler. Uzun süren savaşın sonunda ABD ordusu ve müttefikleri Afganistan'ı terk ettiler ve Taliban iktidarı tekrar ele geçirmiştir ve tüm ülkeyi kontrol alına alınmıştır. ABD'nin Afganistan'a gelmesi ile ulus inşa etme düşüncesi gündeme gelmiştir. Bu tezde, 2001 yılından 2021 yılına kadar Afganistan'a ulus inşa süreci araştırılmıştır. Bu tezin hazırlığı aşamasında veri toplamak için Afganistan'ın eski yöneticileri ile, Afganistan'da ve Afganistan'ın dışında yaşayan vatandaşlardan faydalanılmıştır. Bu verileri toplamak için yapılan anketlerde Likert ölçekli Nitel analiz metodu kullanılmıştır. Bu tezin ana konusunun arka plandaki nedenleri; şiddetin artması, uyuşturucu ve insan kaçakçılığının artması, yolsuzluğun artması, Afganistan halkının ülke içinde göçmen ve diğer ülkelerde mülteci durumuna düşmesi, Afgan merkezi hükümetinin çökmesi ve ülkede yeni bir iç savaşın ortaya çıkma tehlikesi ile birlikte, Taliban'ın yeniden güçlenmesidir. Bu sebeplerden dolayı bu tez için şu sorular geliştirilmiştir; ABD'nin Afganistan'daki Ulus inşa süreci Afganistan'ı istikrara kavuşturmaya ve istikrarı sürdürmeye yardımcı oldu mu? Afganistan'da ulus inşa etmenin zorlukları ve engelleri nelerdir? Afganistan'da demokratik ve istikrarlı bir ulus nasıl kurulur? Araştırma bilimsel olduğu için araştırmanın hipotezi oluşturulmuştur; ABD'nin Afganistan'daki ulus inşa süreci başarısız olmuştur. Bu araştırmadan elde edilen bulgular, ABD ve Müttefikleri, Afganistan'da bir ulus inşa etmek ve istikrara kavuşturmak için yardımcı olmamıştır. Araştırma; Afganistan'ın ulus inşası için ABD'nin dış politikası, iyi yönetimin ve hukukun üstünlüğünün, medyanın ve ifade özgürlüğünün, Afgan mültecilerin durumu ve iç göçlerin, sosyo-ekonomik projelerin, güvenlik ve barışın Afganistan'ın ulus inşasını güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Ulus inşası, ortak bilincin çemberini genişletmiştir. Bu nedenle başarılı ulus-devletlerin – büyük ya da küçük, zengin ya da fakir – ortak bir yanı vardır: vatandaşların ortak bir geçmiş ve gelecek duygusu.