İdarî Sözleşmelerin Yargısal Ölçütleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CAN ŞEKER
Danışman: Fatma Ebru Gündüz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gelişen ve değişen kamusal ihtiyaçların karşılanmasına yönelik idareler tarafından, farklı türde işlemler tesis edilebilmekte veya eylemlerde bulunulabilmektedir. Bu kapsamda idarelerce, tarafların eşitliği ilkesine dayanan özel hukuk sözleşmeleri imzalanabildiği gibi idare hukuku esaslarına tabi olan, sözleşmenin taraflarına üstün hak ve yetkiler veren idarî sözleşmelere de taraf olunabilmektedir. İdarelerin tarafı oldukları sözleşmelerin niteliğinin belirlenmesi, bu sözleşmelerin tabi olacağı hukuk rejiminin ve söz konusu sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların görüleceği yargı yerlerinin tespit edilmesinde büyük öneme sahiptir. Kanun koyucu tarafından, bazı durumlarda, sözleşmelerin niteliği doğrudan belirlenebildiği gibi, bu konuda doğrudan bir belirleme yapılmaksızın söz konusu sözleşmelerin tabi olacağı hukuk rejimi veya bu sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların görüleceği yargı yerleri ifade edilerek dolaylı olarak da belirlenebilmektedir. Kanun koyucu tarafından, böyle bir belirleme yapılmaması hâlinde yargısal içtihatlarla geliştirilen ve öğretideki görüşler çerçevesinde sistematize edilen ölçütler dikkate alınmak suretiyle sözleşmelerin niteliği belirlenmeye çalışılmaktadır. Temel olarak idarî sözleşmelere yönelik geliştirilen ölçütlerin üç başlık altında incelendiği görülmektedir. Bunlardan ilki sözleşmenin taraflarına ilişkin olup, ikinci ölçüt sözleşmenin konusuna yöneliktir. Üçüncü ölçüt kapsamında ise sözleşme ilişkisi kapsamında özel hukuku aşan hükümlere yer verilip verilmediği durumuna bakılarak sözleşmelerin niteliği tespit edilmektedir. Çalışmamızın amacı, idarî sözleşmelere yönelik geliştirilen ölçütlerin neler olduğu ortaya koyularak, bu ölçütler yönünden yapılacak tespitler neticesinde uyuşmazlık konusu sözleşmelerin niteliğinin belirlenmesinin yeterli olup olmadığının tespit etmeye çalışmaktır. Söz konusu ölçütlere ilişkin öğretideki görüşler ile yargı organlarınca verilen kararlar incelenerek, bir sözleşmenin niteliğinin belirlenmesi aşamasında göz önünde bulundurulması gereken hususlara ilişkin görüşlerimize de verilmek suretiyle idarî sözleşmelerin ölçütleri konusu ayrıntılı olarak ele alınacaktır.