GIDA PAZARLAMASININ DİJİTALLEŞMESİ VE ARTAN REKABETİNTÜKETİCİ DAVRANIŞLARINA FİNANSAL ETKİSİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRE AKYÜZ

Danışman: Meltem Keskin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ülkemizdeki dijitalleşme, online satış-sipariş sistemleri gıda pazarının da yavaş yavaş şekil değiştirmesine sebep olmuştur. Bunun en güzel örneklerinden biri de elektronik ticarette aslında kendine en son yer bulabilecek gıda ürünlerinin de bu raflarda yerini alması olarak gösterilebilir. Bu süreç tüketici davranışlarına da yansımış olup bu dönemle birlikte üreticilerin ambalaj küçültme, daha çok nihai tüketiciye yönelme gibi pozisyonlar almasına sebep olmuştur. Gıda ürünleri üreten veya tedarik eden işletmelerin çoğunun hizmet verdiği restoran, otel gibi yerler kapalı olduğundan, bu işletmeler için çıkış yolu nihai tüketiciye ulaşmak olmuştur.

Yavaş yavaş bunun farkına varan işletmeler, işletmeden işletmeye (B2B) modelinden, işletmeden tüketiciye (B2C) modeline geçiş yapmaya başlamış ve bunun için de dijital platformları kullanmayı seçmişlerdir. Dijital platformlarda, işletmelerin e-ticaret pazarlama aşamalarında tüketicilerin davranışlarını etkileyen belirli unsurlar bulunmaktadır. Bu nedenle tüketicilerin pazarlama aşamasında tüketicilerin satın alımlarını etkileyen faktörler bulunmaktadır. Tüketici bakış açısını da ele alarak üreticilerin doğru pazarlama taktiklerini uygulaması gerekmektedir.

Bu çalışmanın amacı; gıda pazarlama dönemlerini, elektronik ticarete geçiş aşamasını, üreticilerin ürünlerini pazarladığı dijital platformları, Türkiye’de ürünlerin dağıtım hizmetini veren çevrimiçi hizmet veren şirketlerin hizmetlerini üretici ve tüketici açısından değerlendirmektir. Bu bağlamda; çalışmada tanımlayıcı ve açıklayıcı araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Veri toplama yönteminde ise nitel veri toplama yöntemlerinden birisi olan belge ve kayıt incelemesi yöntemi seçilmiştir. Araştırmada Türkiye’de ele alınan kaynak verilerinin değerlendirilmesi amaçlanmış olup 2000-2024 yılları arasındaki periyotta gıda pazarlamasında elektronik ticaretin süreci ve elektronik gıda ticaretinin gelecekteki yönelimleri ile ilgili tüm verilere ulaşılmaya çalışılmıştır.

Çalışmanın sonucunda gıda pazarlaması tüketicilerin belirli pazarlama teknikleri ile müşterilere ulaşması gereklilikleri ve pazarlama aşamalarında müşterilerin davranışlarının nelerden etkilendiği belirtilerek, e-ticaret dönemi ile pazarlamanın elektronik çağda kullandığı ve nasıl tüketiciye ulaştırılama kanalları vurgulanmıştır.