Beypazarı ve çevresi arkeoloji
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM SARI
Danışman: Bahattin Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Cumhuriyet'in ilk dönemlerinde yapılan kazılardan elde edilen veriler ışığında, Beypazarı ve çevresinde meydana gelen arkeolojik kültürün geçmişi Eski Tunç çağına kadar gitmektedir. Bölge, konumundan dolayı Hitit ve Luvi uygarlığının kesiştiği bir coğrafyada gelişen kültürel bir yapıya sahip olmuştur. Bu coğrafyada, Frig, Lidya, Helen, Galat, Roma ve Bizans egemenliğinin izlerini rahatlıkla görebiliyoruz. Bu dönemlere ait birçok arkeolojik buluntu, mimari yapı parçaları, tümülüs ve höyük yapıları günümüze kadar varlığını hissettirmişlerdir. Bunların belli başlıları; kaya yapıları, kaleler, nekropoller, kilise yapıları, mimari elemanlardan ibarettir. Beypazarı'nda arkeolojik alanların yoğunlaştı bölge, Sakarya nehrinin kolu olan Kirmir vadisi boyunca akan Kirmir çayı çevresindeki sahalardır. Bununla beraber, bu vadi boyunca suyu takip eden tarihi Haç Yolu'nda bulunan. Juliapolis (Gülseriler) Sykeon (Tahirler) arasında kalan yerleşim alanları söz konusu arkeolojik kültürün gelişimine önemli bir katkı sağlamıştır. Diğer taraftan bu vadinin devamında, Lagania/Anastasiapolis (Dikmen) geçidi üzerinden belirli Ankara ulaşan güzergâh da Beypazarı arkeoloji kültürünün devamı niteliğindedir. Diğer taraftan, Beypazarı'nın kuzey-batı ve kuzey-doğu coğrafyasını teşkil eden dağlık sahalar, Kirmir vadisi kadar olmasa bile Tunç çağlarına kadar giden yerleşim kültürüne sahiptir. Özellikle Hırkatepe ve çevresinde yapılan kazılarda bu iddiayı doğrular niteliktedir.