Hemşirelerin bakım kalite algısı ile etik duyarlılıkları arasındaki ilişki: Dahili ve cerrahi bölümler arasında karşılaştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA ASLAN TURAP

Danışman: NAZAN TORUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, dahili ve cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin bakım kalitesi algıları ile etik duyarlılıkları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmanın evrenini, Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Devlet Hastanesi'nde görev yapan 850 hemşire oluşturmuştur. Çalışmada tüm evrene ulaşılmaya çalışılmış olup örneklem seçim yöntemine gidilmemiştir. Çalışmaya gönüllü olarak 203'ü dahili birimlerde, 202'si cerrahi birimlerde görev yapan toplam 405 hemşire katılmıştır. Veri toplama aracı olarak Wu ve arkadaşları (2006) tarafından geliştirilen ve Kurşun ve Kanan (2010) tarafından Türkçe 'ye uyarlanan Bakım Davranışları Ölçeği- 24 ile Lützén ve ark. (1995) tarafından geliştirilen ve Tosun (2005) tarafından Türkçe 'ye uyarlanan Ahlaki Duyarlılık Anketi kullanılmıştır. Veriler, Mart-Mayıs 2025 tarihleri arasında araştırmacı tarafından anketlerin katılımcılara dağıtılıp yine araştırmacı tarafından toplanmasıyla elde edilmiştir. Çalışma sonucunda, dahili ve cerrahi bölümlerde çalışan hemşirelerin bakım kalitesi algıları ile etik duyarlılıkları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki gözlenmiştir. Hemşirelerin bakım davranışları alt boyutlarında en yüksek puan bilgi-beceri ve güvence boyutlarında elde edilirken etik duyarlılık alt boyutlarında ise bütüncül yaklaşım boyutunda elde edilmiştir. Cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin bakım kalitesi algısı, özellikle bilgi-beceri ve saygılı olma boyutlarında, dahili birimlerde çalışanlardan anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur. Etik duyarlılıkta ise, dahiliye birimi hemşirelerinin bütüncül yaklaşım puanları cerrahi birimdekilere göre daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca çalışmada evli, kadın, yaşı ve mesleki deneyimi yüksek olan, lisansüstü eğitim alan, cerrahi birimde görev yapan, gündüz vardiyasında çalışan, bakım kalitesine ilişkin bilgi düzeyini yüksek değerlendiren, kurum dışı kurslardan eğitim alan, etik kurallar ve standartlar konusunda bilgi sahibi olan ve etik karar verme sürecinde kendini rahat hisseden hemşirelerin hem bakım kalitesi algılarının hem de etik duyarlılık düzeylerinin anlamlı biçimde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Medeni durum ile etik duyarlılık arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Çalışmada elde edilen bulgular doğrultusunda hemşirelerin bakım kalitesi ve etik farkındalıklarının artırılması için çalışılan birim bazlı eğitimlerin verilmesinin önemli olacağı düşünülmektedir.