İkinci Dilde Anlama Çabasının Araştırılması: Türk İngilizce Konuşucuları ile Öncül Bir Çalışma


Uzun T.

Hacettepe University Journal of Education, cilt.36, ss.1-13, 2020 (ESCI İndekslerine Giren Dergi)

  • Cilt numarası: 36
  • Basım Tarihi: 2020
  • Dergi Adı: Hacettepe University Journal of Education
  • Sayfa Sayısı: ss.1-13

Özet

Bu çalışmanın amacı, Türkçe anadili artalanına sahip konuşucuların İngilizce sözlü dil üretimlerini anlamak üzere dinleyiciler tarafından sarf edilen çabayı, yani anlama çabası olgusunu araştırmaktır. Bu kapsamda, Türkiye’de bulunan iki devlet üniversitesinin İngilizce Öğretmenliği programlarında öğrenim gören 16öğretmen adayından sesli okuma, fotoğraf betimleme ve duruma uygun ifade geliştirme görevleri kullanılarak sözlü dil örnekleri alınmıştır. Söz konusu kayıtlar, farklı birinci dil artalanlarına sahip yedi İngilizce konuşucusuna, dokuzlu likert tipte bir değerlendirme ölçeği yardımıyla sunularak, her bir göreve ait ses kaydını anlamada yaşadıkları kolaylık veya güçlüğü bu ölçek üzerinde belirtmeleri istenmiştir. Dinleyicilerden ayrıca, her kaydı anlamalarını kolaylaştıran veya zorlaştıran unsurları yazılı olarak ifade etmeleri de beklenmiştir. Çalışmanın sonuçları dinleyicilerin, konuşucuları anlamada dikkate değer bir zorluk yaşadıklarını göstermiştir. Sözlü dil içeriğinianlaşılmasını kolaylaştıran veya zorlaştıran unsurlarla ilişkili olarak toplam beş ana temaya ulaşılmıştır. Bu temalar konuşmayı anlama, konuşma hızı ve akıcılık, yabancı aksan, hatalı sesletim ve sesletim hataları olurken, sesletim hatalarının altında ünlü ve ünsüz hataları, durak, ezgi ve vurgu hataları ile hatalı sesletilen sözcükler olmak üzere üç alt tema belirlenmiştir. Çalışmanın pedagojik sonuçları iki başlık altında ele alınabilir. İkinci/yabancı dil öğrenicilerinin derslerde düşüncelerini daha kapsamlı ifade edebilmelerine destek olunması yararlı olacaktırİngilizce Öğretmenliği programları için ise sesletim ders tanımlarının ve izlencelerin, anlaşılabilirlik, anlama çabası ve yabancı aksan olgularını da içine alacak biçimde yapılandırılması önerilmektedir.