Grup İçi Toplulukçuluk Kültürel Değerlerin Sosyal Kaytarma Üzerinde Düzenleyici Etkisi: Bir Üretim Fabrikasında Deneysel Bir Çalışma

Creative Commons License

Koçal S., Özcan K.

Verimlilik Dergisi, cilt.60, sa.2, ss.515-530, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu çalışma, sosyal kaytarma ile görev performansı arasındaki ilişkide bireylerin kültürel değer farklılıklarını merkeze alarak, alanyazında yeterince ele alınmamış bir boşluğu gidermeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışma, House ve diğerleri (2004) tarafından geliştirilen grup içi toplulukçuluk değerlerini düzenleyici değişken olarak ele alarak sosyal kaytarma ile görev performansı arasındaki nedensel ilişkiyi deneysel bir tasarımla incelemiştir. Değişkenler arası etkileşimleri tespit etmek için ön test-son test yapısına sahip 2 × 2 gerçek deneysel tasarım (N = 20) uygulanmıştır. Katılımcılar, yüksek ve düşük grup içi toplulukçuluk düzeylerine göre seçkisiz olarak atanmış ve önerilen modeli test etmek amacıyla ön test-son test koşullarında grupların performans farklılıkları karşılaştırılmıştır. Bulgular: İstatistiksel analizler, düşük grup içi toplulukçuluk sergileyen gruplarda performansın anlamlı düzeyde düştüğünü ortaya koyarak (p < 0.01, r = -0.81) sosyal kaytarmayı doğrulamıştır. Yüksek toplulukçuluğa sahip gruplar ise performans istikrarlarını korumuştur (p > 0.05). Gruplar arası karşılaştırma, yüksek toplulukçuluğun performans kaybına karşı tampon görevi gördüğünü kanıtlamıştır (p < 0.05). Ayrıca, kontrol değişkenleri üzerinde yapılan analizler, bulguların yaş, başarı ihtiyacı (nAch) veya ilişki kurma ihtiyacından (nAff) kaynaklanmadığını doğrulamıştır. Özgünlük: Bu çalışma, grup içi toplulukçuluğu ayrı bir düzenleyici değişken olarak ele alarak sosyal kaytarma literatürüne özgün bir katkı sunmaktadır. Kültürel bir bakış açısıyla, mevcut kuramsal çerçeveyi genişleterek, özellikle örgütsel yönetim ve verimlilik açısından gelecekteki araştırmalar ve gerçek örgütsel bağlamlar için önemli çıkarımlar sağlamaktadır.
Purpose: This study addresses an underexplored gap by focusing on individual cultural value differences in the relationship between social loafing and task performance. Methodology: The present study experimentally investigates House et al.'s (2004) in-group collectivism to clarify the causal mechanism underlying the relationship between social loafing and task performance. A 2 × 2 true experimental design (N = 20) with a pre-test-post-test structure was applied to identify interactions between variables. Participants were randomly assigned to high or low in-group collectivism groups, and their pretest–posttest performance differences were compared to evaluate the proposed model. Findings: Statistical analyses revealed that task performance significantly declined in low in-group collectivism groups (p < 0,01, r = -0,81), confirming social loafing. Conversely, high collectivism groups maintained stable performance (p > 0,05). A direct comparison between groups confirmed a significant difference (p < 0.05), indicating that high collectivism buffers against performance loss. Furthermore, analyses of control variables confirmed that the findings were not confounded by demographic factors (age) or motivation-related traits (nAch and nAff). Originality: This study makes an original contribution to the social loafing literature by examining in-group collectivism as a distinct moderator. Expanding the existing theory from a cultural perspective offers important implications for future research and real-world organizational settings, particularly for organizational management and efficiency.