Research Information System
INTERNATIONAL JOURNAL OF LANGUAGE LITERATURE AND CULTURE RESEARCHES, vol.9, no.1, pp.389-404, 2026 (TRDizin)
In response to the necessity of addressing an infinite number of concepts with a limited vocabulary, languages develop a strategic approach by assigning multiple meanings to single words in accordance with the principle of linguistic economy. Known in the literature as “polysemy”, this phenomenon is fundamentally based on the principle of a single signifier pointing to multiple referents. In classical Arabic philology, especially during the interpretative processes of sacred texts, linguists characterized this situation not as a deficiency but as a natural evolution and a distinctive richness of the language. Influenced by factors such as dialectal interactions, phonetic proximities, metaphors, and similes, polysemy has transcended the boundaries of lexicology and permeated the technical terminology of Arabic grammar (nahw). This study focuses on the reflections of polysemy within the internal terminology of Arabic grammar itself. The central thesis of this research is that grammatical terms do not possess fixed, singular meanings; instead, they exhibit a dynamic semantic diversity shaped by the specific context of the subject matter. By examining terms like mufrad, sila, tarkib, nahw and sarf, the study demonstrates how these fundamental concepts acquire entirely different technical definitions across various syntactic and morphological frameworks through historical and metaphorical expansions.
Diller, sınırlı sayıdaki sözcükle sınırsız sayıdaki kavramı karşılama zorunluluğu karşısında, ekonomiklik ilkesi gereği bir kelimeye çok anlam yükleme stratejisi geliştirir. Literatürde “çok anlamlılık” olarak adlandırılan bu olgu, bir göstergenin birden fazla göndergeye işaret etmesi prensibine dayanır. Klasik Arap filolojisinde, özellikle kutsal metinlerin yorumlanması sürecinde dilciler bu durumu lisanın bir zenginliği ve doğal bir evrimi olarak nitelemişlerdir. Lehçe etkileşimleri, fonetik yakınlıklar, mecaz ve teşbih gibi çeşitli faktörlerle ortaya çıkan çok anlamlılık, yalnızca sözlükbilimin (leksikoloji) bir konusu olmakla kalmayıp Arap gramerinin (nahiv) teknik terminolojisine de nüfuz etmiştir. Bu çalışma, çok anlamlılığı genel sözlükbilimin (leksikoloji) sınırlarının dışına çıkararak doğrudan Arap gramerinin (nahiv) kendi iç terminolojisindeki yansımalarına odaklanmaktadır. Araştırmanın temel tezi, gramerde kullanılan terimlerin sabit ve tekil bir anlama sahip olmadığı, aksine, kullanıldıkları bahsin içeriğine göre şekillenen dinamik bir anlamsal çeşitliliğe sahip olduğudur. Çalışma, bazı gramer terimlerinin tarihsel gelişme ve metaforik genişlemeler yoluyla nasıl çok anlamlı bir yapıya ulaştığını incelemektedir. Araştırmada öncelikle Arap dilinde çok anlamlılık konusu ele alınmış, çok anlamlılığın lehinde ve aleyhinde olan görüşlere yer verilmiştir. Daha sonra çok anlamlılığın sebepleri incelenmiştir. Araştırma neticesinde temel gramer terimlerinin farklı nahvî veya sarfi konularda tamamen farklı teknik karşılıklar aldığı tespit edilmiştir. “Müfret, sıla, terkip, nahiv, sarf” gibi kavramlar bunların başında gelmektedir.