COVİD-19 KAPSAMINDA ZORUNLU AŞI UYGULAMALARI BİREYSEL ÖZGÜRLÜK-KAMU SAĞLIĞI ÇATIŞMASI


Karagenç G. K.

INTERNATIONAL SYMPOSIUM OF SCIENTIFIC RESEARCH AND INNOVATIVE STUDIES, Balıkesir, Türkiye, 22 Şubat - 25 Mart 2021, ss.785-787

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Balıkesir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.785-787

Özet

 2019 yılının son çeyreğinde ilk defa Çin’in Wuhan bölgesinde ortaya çıkan Covid-19

virüsünün yayılımı önlenememiş ve hastalık tüm dünyayı etkisi altına almıştır. Bu noktadan

itibaren hastalık global ölçekte pandemi statüsüne alınmış; sınırların kapatılmasından, sokağa

çıkma yasaklarına, maske zorunluluğundan, hastaların zorunlu izolasyonuna kadar birçok

önlem küresel düzeyde uygulanmaya başlanmıştır.

Hastalığın toplumsal hayatı daha fazla sekteye uğratmaması için, yegane nihai çözüm

olarak ilk günden beri aşı çalışmalarının önemi sıklıkla vurgulanmıştır. Olağan dönemlerdeki

aşı çalışmalarına oranla oldukça kısa bir sürede çalışmalar tamamlanmış ve 2020 yılının

Aralık ayından itibaren de uluslararası yetkili otoriteler tarafından onaylanmış birkaç aşı

piyasaya sürülmüştür. Sonrasında da çeşitli riskli olarak addedilen yaş grupları ve başta sağlık

çalışanları olmak üzere kimi mesleklerde aşılama çalışmaları başlamıştır.

Zorunlu aşı uygulamaları idare hukukunda kolluk faaliyetleri olarak değerlendirilir.

Kolluk kamu düzeninin sağlanması için yapılan tüm faaliyetleri içerir. Aşılama hizmetleri de

kolluk kapsamındadır. Kolluğun amacı kamu düzeni sağlamaktır. Kamu düzeninin unsurları;

güvenlik, dirlik esenliği, genel sağlığı ve genel ahlak olarak sıralanır. Aşılama uygulamaları

da kamu düzeninin genel sağlık alt başlığını yerine getirebilmek için uygulanan araçlardan

biridir.

Toplumsal bağışıklığı sağlayabilmek için, vatandaşların kademeler halinde aşılanması

gerekmektedir. Hastalığın seyrine bağlı olarak orta ve uzun vadede aşının zorunlu olarak

toplumdaki tüm bireylere uygulanması ihtimali söz konusu olabilecektir. Bu durum da 

International Symposium of Scientific Research and Innovative Studies, 22-25 February 2021

786

bireylerin temel hak ve özgürlükleri ile genel kamu sağlığının tesis edilmesi arasında bir

çatışmanın ortaya çıkmasına sebep olacaktır.

Bu çalışmada Covid-19 aşısının tüm vatandaşlara zorunlu bir şekilde uygulanmasının

hukuki analizi yapılmıştır. Bu kapsamda öncelikle kolluk kavramına değinilmiş ve kamu

düzeninin unsurları anlatılmıştır. Genel sağlık unsurunun tesis edilebilmesi için gerekli

yöntemlere değinilmiş ve aşılama faaliyetlerinin diğer kolluk faaliyetlerinden ayrılan yönleri

vurgulanmıştır. Son olarak ise yargı içtihatları ışığında ise zorunlu aşı uygulamalarının

hukuka uygunluğu tartışılmış ve çeşitli çözüm önerileri sıralanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kolluk, Kamu Düzeni, Aşılama, Pandemi, Covid-19. 

With the spreading of the Covid-19 virus, which appeared in the Wuhan region of China

for the first time in the last quarter of 2019, could not be prevented and the disease affected

the whole world. From this point on, the disease has been taken into global pandemic status;

many measures, from the closure of borders, to curfews, from the necessity of masks, to the

mandatory isolation of patients, have started to be implemented globally.

Since the first day of the pandemic, the importance of vaccination studies has been

emphasized frequently as the only final solution in order to prevent the disease from further

disrupting social life. Studies have been completed in a relatively short time compared to the

usual vaccination studies, and several vaccines approved by international competent

authorities have been put on the market since December 2020. Subsequently, vaccination

studies started in various age groups deemed to be risky and in some professions, especially

healthcare workers.

Mandatory vaccination practices are considered as law enforcement activities in

administrative law. Law enforcement includes all activities carried out to maintain public

order. Vaccination services are also covered by law enforcement. The purpose of the law

enforcement is to maintain public order. Elements of public order; safety, well-being, general

health and general morality. Vaccination applications are also one of the tools applied to

fulfill the general health subheading of public order. 

International Symposium of Scientific Research and Innovative Studies, 22-25 February 2021

787

In order to achieve social immunity, citizens should be vaccinated gradually. Depending

on the course of the disease, it may be possible to apply the vaccine to all individuals in the

society in the medium and long term. This situation will cause a conflict to arise between the

fundamental rights and freedoms of individuals and the establishment of general public

health.

In this study, legal analysis of the mandatory application of the Covid-19 vaccine to all

citizens was made. In this context, first of all, the concept of law enforcement was mentioned

and the elements of public order were explained. The methods necessary to establish the

general health element were mentioned and the aspects of vaccination activities that differ

from other law enforcement activities were emphasized. Finally, in the light of judicial

jurisprudence, the legality of compulsory vaccination practices was discussed and various

solution suggestions were listed.

Keywords: Law Enforcement, Public Order, Vaccination, Pandemic, Covid-19.