TÜRKİYE'DE ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK TÜTÜNE BAŞLAMA MÜDAHALESİNİN MALİYET ETKİLİLİK ANALİZİ (MEA)

Demir İ., Köse E. G.

Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, cilt.43, ss.165-174, 2024 (TRDizin)

Özet

Ekonomik değerlendirme, kamu kaynaklarının verimli kullanılması ve özellikle yeni programların yaygınlaştırılması kararlarında önemlidir. Bu çalışma, Ankara, Türkiye'deki üniversite öğrencilerine yönelik 27 aylık bir tütün kontrolü projesinin tam ekonomik değerlendirmesini sunmaktadır. Son yıllarda artan yaygınlık nedeniyle Türkiye'de genç yetişkinler arasında tütün kullanımı özellikle endişe vericidir. Çalışma, örneklem ve nüfus düzeyinde göreceli maliyet etkinlik oranlarını (MEO) hesaplamaktadır. Farkındalık göstergesi olarak hatırlama için örneklem düzeyindeki MEO ₺680,91 iken engellenen başlama için MEO ₺2.138,05 olarak tespit edilmiştir. Nüfusa ekstrapole edilmiş MEO’lar ise sırasıyla ₺34,96 ve ₺105,44’tür. Proje anketinde çapraz kontrol maksadıyla sorulan etkililik sorusuna verilen yanıt, proje müdahalelerinin 571 hiç tütün kullanmamış öğrencinin tütüne başlamasını önlediği tespit edilmiştir. Buna göre, engellenen başlatma MEO'su ₺2.289,18'dir ki bu rakam ₺2.138,05’lik MEO’ya oldukça yakındır. Araştırmada stantların en yüksek, kısa videoların ise en az maliyet etkili müdahale öğesi olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Çalışmanın bulguları kaynak tahsisine daha iyi rehberlik edecek ve projenin Türkiye'deki tüm yükseköğretim kurumlarına yaygınlaştırılmasına yönelik politika kararlarında etkili olacaktır. 

Economic evaluation is essential for the efficient use of public resources and, especially, for the scale-up decisions of the new programs. This study provides a full economic evaluation of a 27-month tobacco control project for college students in Ankara, Türkiye. Tobacco use among young adults is of particular concern in Türkiye because of rising prevalence in recent years. The study calculates the sample and population level relative cost-effectiveness ratios (CERs). Study found that while the sample-level CER for recall was ₺680,91 and for prevented initiation was ₺2,138.05, the extrapolated CERs were ₺34,96 and ₺105.44, respectively. Reponse to a direct cross-check project effectiveness question in the questionnaire indicated that the project prevented the initiation of 571 never-smoked students. Given this, prevented initiation CER is ₺2,289.18, which is quite similar to survey aggregate CER of ₺2,138.05 for preveneted initiation. Study also found that booth administered during special day was the most cost-effective intervention item while short videos were the least cost-effective ones. The findings of the study will better guide resource allocation and will be instrumental in policy decisions for scaling up the project to all higher education institutions in Türkiye.