Influencer Sözleşmesinin Hukuki Niteliği
3rd International Ege Congress On Scientific Research, Prof. Dr. Nazan Günay, Editör, İksad Yayınevi, İzmir, ss.16-28, 2024
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Diğer
- Basım Tarihi: 2024
- Yayınevi: İksad Yayınevi
- Basıldığı Şehir: İzmir
- Sayfa Sayıları: ss.16-28
- Editörler: Prof. Dr. Nazan Günay, Editör
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Teknolojinin ilerlemesi ve dijitalleşmenin giderek artması, dünyada birçok alanı olduğu gibi sosyal hayatı da etkilemektedir. İnsanların sosyalleşmek için sosyal medyayı kullanması ve bunun büyük kitleler arasında yaygınlaşması, bu platformlarda mal veya hizmet pazarlanması sonucunu doğurmaktadır. Bunun için ürün, hizmet veya marka için ihtiyaç duyulan pazarlama modeli de değişmektedir. Zira artık toplumdaki eğilim, geleneksel pazarlama yerine idol olarak algılanan kişilerin kullandığı, övgüyle bahsettiği ürünlere ilgi duyulması yönündedir. Bu sebeple, çokça takipçisi bulunan ve onları etkileme gücüne sahip olan “influencer”lar aracılığıyla ürün tanıtımı yapılması yaygınlaşmaktadır. Bu amaçla marka, mal veya hizmetin tanıtımının yapılmasını isteyen reklam veren ile tanıtımı gerçekleştirecek olan influencer arasında sözleşme ilişkisi kurulur. Söz konusu sözleşmeler, doktrinde ve uygulamada influencer sözleşmesi olarak isimlendirilir. Bu sözleşmelerde influencer’ın borcu markanın, malın veya hizmetin tanıtımının yapılması, etki gücü kullanılarak geniş takipçi kitlesine pazarlanmasıdır. Influencer’ın edimi karşılığında ise reklam veren ücret ödeme veya başka bir menfaat sağlama borcu altına girer.
Influencer sözleşmeleri, Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmemektedir. Aksine sözleşme özgürlüğü kapsamında (TBK m. 12) taraflarca oluşturulmuş, şekle bağlı olmayan, rızaî bir sözleşmedir. Tüm bunlarla birlikte doktrinde hukukî niteliği itibariyle influencer sözleşmesi, eser, vekâlet, reklam veya sponsorluk sözleşmelerine benzetilmektedir. Influencer sözleşmesinin hukukî niteliğinin tespit edilmesi ihtiyacı, ortaya uyuşmazlık çıkması halinde hangi hükümlerin uygulanması gerektiğinin belirlenmesi için önemlidir.
Çalışmanın amacı influencer sözleşmesi olarak isimlendirilen bu sözleşmenin hukukî niteliğinin tespiti ve uygulanacak hükümlerin belirlenmesidir. Influencer sözleşmesi esas itibariyle farklı hukuk dallarını ilgilendiren geniş bir konudur. Lakin çalışmada sadece Türk Borçlar Kanunu bağlamında sözleşmenin hukukî niteliği ve uygulanacak hükümlerin tespiti ele alınmaktadır.