CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİ - AMERİKAN TİPİ BAŞKANLIK SİSTEMİ BÜTÇE SÜREÇLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI


Karagenç G. K.

UYSAD VI. ULUSLARARASI YÖNETİM VE SOSYAL BİLİMLER KONGRESİ, Ankara, Türkiye, 16 - 18 Ocak 2021, ss.111-112

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.111-112

Özet

Özet

2017 yılında yapılan referandumla birlikte 1982 Anayasasının birçok maddesinde değişiklikler yapılmıştır. Bahsi geçen değişiklikler genel olarak yasama, yürütme ve yargı fonksiyonlarında yapılan düzenlemeleri içermektedir. Ancak bunların dışındaki birçok farklı konuya ilişkin maddelerde de çeşitli düzenlemeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan düzenlemelerden biri de bütçe sürecine ilişkin değişikliklerdir. Değişiklikten sonra 1982 Anayasasına göre bütçe süreci; Cumhurbaşkanının bütçe kanun teklifini, malî yılbaşından en az yetmiş beş gün önce, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunmasıyla başlamaktadır. Sonrasında ilgili teklif Bütçe Komisyonunda görüşülerek elli beş gün içinde karara bağlanır. Komisyonun kabul ettiği metin ise Genel Kurulda görüşülerek ve malî yılbaşına kadar karara bağlanarak bütçe süreci tamamlanır. Bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde, Anayasa geçici bütçe kanunu çıkarılacağını belirtmiştir. Ancak Geçici bütçe kanununun da çıkarılamaması durumunda, yeni bütçe kanunu kabul edilinceye kadar bir önceki yılın bütçesinin yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Bu noktada bütçe ve geçici bütçe kanun tekliflerinin öngörülen takvim dahilinde çıkarılamaması durumunda bir önceki yılın bütçesinin yeniden değerleme oranında revize edilerek yürürlüğe konması tipik başkanlık sisteminden net bir sapma olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada Amerikan Tipi Başkanlık Sistemi ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemindeki bütçe süreçlerinin bir karşılaştırması yapılmıştır. Bu bağlamda Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemindeki bütçenin kabulü sürecinin Amerikan Tipi Başkanlık Sistemindeki bütçenin kabulü sürecinden ayrılan yönleri vurgulanmış, potansiyel sorun alanlarına çözüm önerileri sıralanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Bütçe kabul süreci, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, Amerikan Tipi Başkanlık Sistemi, Yeniden Değerleme Oranı.


Abstract


With the referendum held in 2017, many articles of the 1982 Constitution were amended. The aforementioned changes generally include regulations made in legislative, executive and judicial functions. However, various regulations have been made in articles related to many different subjects. One of the regulations made is the changes regarding the budget process. Budget process according to the 1982 Constitution after the amendment; The President of the Republic shall submit budget bill to the Grand National Assembly of Turkey at least seventy-five days before the beginning of the fiscal year. The budget bill shall be debated at the Committee on Budget. The budget bill adopted by the Committee within fifty-five days shall thereafter be debated and adopted by the Plenary before the beginning of the fiscal year. If the budget law cannot be put into force within due period, the provisional budget law shall be enacted. If the provisional budget law cannot also be enacted, the budget of the previous year shall be applied increasingly as per the revaluation rate until the new budget law is adopted At this point, if the budget and provisional budget bills are not issued within the prescribed schedule, revising the previous year's budget at the revaluation rate and putting it into effect is considered as a clear deviation from the typical presidential system. In this study, a comparison of the budget processes in the American-style Presidential System and the Presidential Government System has been made. In this context, the aspects of the budget acceptance process in the Presidential System of Government that differ from the budget acceptance process in the American Presidential System were highlighted, and solutions to potential problem areas were listed.

Keywords: Budget acceptance process, Presidential Government System, American Type Presidential System, Revaluation Rate.