FUTBOLCULARDA YÜKSEK İRTİFANIN AEROBİK VE ANAEROBİK PERFORMANS ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: SİSTEMATİK DERLEME


Creative Commons License

Uçar E., Özal M.

2. INTERNATIONAL PARIS SCIENTIFIC RESEARCHES AND INNOVATION CONGRESS, Paris, France, 15 - 16 February 2025, vol.1, no.1, pp.131-143, (Full Text)

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • Volume: 1
  • City: Paris
  • Country: France
  • Page Numbers: pp.131-143
  • Ankara Yıldırım Beyazıt University Affiliated: Yes

Abstract

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, futbolcuların yüksek irtifa ile performansları arasındaki ilişkiyi

incelemektir. Araştırma, aerobik performans (VO2 ve VO2 max) ile anaerobik performans (sürat, çeviklik, uzun

atlama ve dikey sıçrama) üzerindeki etkileri değerlendiren mevcut literatürü analiz etmeyi hedeflemektedir.

Yöntem: Literatür taraması, Web of Science ve Google Akademik gibi elektronik kaynaklar kullanılarak

gerçekleştirilmiştir. 2003-2023 yılları arasında yayımlanan uluslararası SCI (Science Citation Index) ve ESCI

(Emerging Sources Citation Index) makaleleri, "football", "soccer", "team sport", "altitude", "high altitude",

"hypoxia", "VO2", "VO2max", "speed", "vertical jump", "long jump", "aerobic capacity" ve "anaerobic

capacity" anahtar kelimeleri ile taranmıştır. Toplamda 298 makale incelenmiş, bunlardan 23'ü tam metin olarak

değerlendirilmiştir. Ancak, 7 tanesi derleme çalışması olduğu için hariç tutulmuş ve sonuç olarak 16 tam metinli

makale değerlendirmeye alınmıştır.

Bulgular: Yapılan incelemelerde, 10 makalenin VO2 veya VO2max verilerini içerdiği tespit edilmiştir.

Bu çalışmalardan 3'ünde yüksek irtifanın futbolcuların aerobik özellikleri üzerinde pozitif yönde anlamlı bir

etkisi olduğu bulunurken, 7 çalışmada negatif yönde anlamlı etkiler gözlemlenmiştir. Ayrıca, 12 makalenin

sprint, çeviklik, uzun atlama ve dikey sıçrama verilerini içerdiği belirlenmiştir. Bu çalışmalardan 5'inde yüksek

irtifanın futbolcuların anaerobik özellikleri üzerinde pozitif yönde anlamlı bir artış sağladığı, 2'sinde herhangi

bir etki bulunmadığı ve 5'inde ise negatif yönde bir azalma olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç: Sonuç olarak, futbolcuların yüksek irtifada hipoksiye bağlı aerobik performanslarının genellikle

olumsuz etkilenebileceği, ancak anaerobik performanslarının olumlu yönde etkilenebileceği veya herhangi bir

etkisinin olmayabileceği söylenebilir. Bu bağlamda, yüksek irtifanın futbolcular üzerindeki anaerobik özellikler

üzerindeki etkilerini daha iyi anlamak için daha fazla araştırma yapılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Yüksek irtifa, futbol, takım sporları, aerobik performans, anaerobik performans,

vo2, vo2max, sürat, çeviklik, uzun atlama, dikey sıçrama, hipoksi