Osmanlı Hukukunda Maktulün Kadın Olduğu İnsan Öldürme Suçları

Türk Hukuk Tarihi Sempozyumu, Ankara, Türkiye, 25 - 27 Ekim 2021, ss.635-676, (Tam Metin Bildiri)

Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
Basıldığı Şehir: Ankara
Basıldığı Ülke: Türkiye
Sayfa Sayıları: ss.635-676
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet

Çalışmada Osmanlı hukukunda maktulün kadın olduğu öldürme suçları ele alınmıştır. Suçun asli cezası olarak kısas, hem şer'i hem de örfi hukuk kaynaklarında düzenlenmiştir. Bu konuda kadın ve erkek arasında herhangi bir ayrım söz konusu değildir. Bununla birlikte kısasın diyete dönüşmesi durumunda gündeme gelen bir miktar farklılığından bahsedilebilir. Bu farklılık, diyete tazminat odaklı bakılmasıyla ilgili bir durumdur. Osmanlı'da kısas cezası çoğu zaman sulh yoluyla anlaşmaya dönüşmüştür. Bazı durumlarda katile ceza verilmemektedir. Olayda hukuka uygunluk sebebinin olması ve katil ile maktul arasındaki bazı ilişkiler bu kapsamda zikredilebilir. Kadının, hakkında hükmedilen bir cezaya çarptırılması, savaş esnasında veya meşru müdafa sonucu öldürülmesi hukuka uygunluk sebebi teşkil edecektir. Osmanlı'da geniş anlamda meşru müdafaya ayrıca bir önem atfedildiği gözlemlenmiştir. Kadının maktul olduğu insan öldürme suçlarında suçun özel görünüş biçimleri de gündeme gelebilir. Bu çerçevede çalışmada, suçun teşebbüs aşamasında kalması, suçların içtiması ve suça iştirak konularına yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: insan öldürme suçu, maktul, kadın, kısas, diyet

In this study, the murders, in which the victim was a woman, were discussed in Ottoman law. As the main punishment for the crime, retalitalion is regulated in both Sharia and customary legal sources. There is no distinction between men and women in this regard. However, there may be some difference in the amount raised in the event that a retaliation becomes a blood money. This difference is related to the compensation-oriented treatment of blood money. In the Ottoman Empire, retalitalion often turned into agreements through magistrates. In some cases, the killer is not punished. In this context, the reason for compliance with the law and some relations between the killer and the victim can be mentioned. The fact that a woman is sentenced to a sentence, killed during a war or in self-defense will be a reason for compliance with the law. In the Ottoman Empire, it was observed that in a broad sense, self-defense was also attributed to an importance. In the murders in which the woman is the victim, special forms of appearance of the crime may also be raised. The fact that the crime remains in the attempted stage, the joinder of the offences, and participation in the crime are issues that will be discussed in this context.

Key Words: Murder, victim, woman, retaliation, blood money