Türkiye’de Sözlü Çeviri Alanında Güncel Sorunlar ve Gelişim Alanları: Çeviri İşletmeleri ve Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Görüşleri

Creative Commons License

Akdağ A. I., Balkul H. İ., Büyüknisan E., Tosun E.

Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sa.56, ss.1-40, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Sözlü çeviri, çok dilli iletişim ortamlarında bireyler, kurumlar ve toplumlar arasında anlam aktarımını mümkün kılan temel iletişim edimlerinden biridir. Buna karşın sözlü çeviri alanı mesleki tanınma ve standartlaşma bakımından çeşitli yapısal sorunlarla karşılaşabilmektedir. Bu çalışma Türkiye bağlamında çeviri işletmeleri ve meslek örgütlerinin sözlü çeviri alanına ilişkin görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu beş çeviri işletmesi temsilcisi ile üç meslek örgütü temsilcisi oluşturmaktadır. Nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülmüş araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmada, yarı yapılandırılmış görüşmelerin ardından gerçekleştirilen ve katılımcıların alanın sorunlarına dair serbest anlatılarını içeren informal bölümler analiz edilmiştir. Bu şekilde, önceden belirlenmiş soru kalıplarının ötesine geçilerek, paydaşların sözlü çeviri edimine ilişkin anlık ve kapsayıcı değerlendirmelerine ulaşılması hedeflenmiştir. Bulgular, sözlü çeviri alanında mesleki standartlar ve sertifikasyon ihtiyacı, akademi-sektör-meslek örgütü işbirliğinin güçlendirilmesi gereği, teknoloji ve yapay zekâya ilişkin fırsat ve kaygılar ile mesleki örgütlenme ihtiyacı temalarının öne çıktığını göstermektedir. Çalışma, sözlü çeviri alanında farklı paydaşların bakış açılarını görünür kılarak Türkiye’de sözlü çeviri alanın gelişimine katkı sağlamayı hedeflemektedir.

A n a h t a r  K e l i m e l e r: Sözlü Çeviri, Akademi-Sektör-STK İşbirliği, Çeviri İşletmeleri, Meslek Örgütleri, MeslekiStandartlar.

Interpreting is one of the fundamental communication acts that enables the transfer of meaning between individuals, institutions, and societies in multilingual communication environments. However, the field of interpreting may encounter various structural problems in terms of professional recognition and standardization. This study aims to examine the views of translation companies and professional organizations in Türkiye regarding the field of interpreting. The study group consists of five representatives from translation companies and three representatives from professional organizations. By using qualitative research approach, the data were collected through semi-structured interviews in the study. In addition, the study analyzed informal sections conducted after the semi-structured interviews which included the participants' free narratives about the problems in the field of interpreting. In this way, the aim was to go beyond pre-determined question patterns and obtain stakeholders' immediate and comprehensive assessments of the practice of interpreting. The findings indicate that several key themes emerge prominently in the field of interpreting, which are: the need for professional standards and certification, the necessity of strengthening collaboration among academia, the industry, and professional organizations, the opportunities and concerns associated with technology and artificial intelligence, and the need for professional organization. Last but not least, the study aims to contribute to the development of the field of interpreting in Türkiye by making the perspectives of different stakeholders in the field of interpreting visible.

K e y w o r d s: Interpreting, Academy-Industry-NGO Collaboration, Translation Companies, ProfessionalOrganizations, Professional Standards.