Şerif Muhiddin Targan’ın Bestelerindeki Mûsikî Tasvîri “Kanatlarım Olsa İdi” Örneği

Akdeniz A., Teke Y.

14. Uluslararası Dil, Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Kongresi Tam Metinleri, Antalya, Türkiye, 29 Ekim - 31 Aralık 2021, ss.784-794, (Tam Metin Bildiri)

Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
Basıldığı Şehir: Antalya
Basıldığı Ülke: Türkiye
Sayfa Sayıları: ss.784-794
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet

Şerif Muhiddin Targan 20. yüzyıl mûsikî anlayışında köklü yeniliklere imza atan ve üstün icra yeteneğiyle ön plana çıkan dünyaca tanınmış müzik insanlarından birisidir. Ud ve viyolonsel icrasının yanı sıra eğitim ve bestecilik alanlarına da önemli katkılar sağlamıştır. Alanyazın taramalarında ileri icra teknikleri gerektiren uda özel bestelerinin üzerinde az sayıda araştırma yapıldığı görülmektedir. Targan’ın bestelerinde bir olayı ya da hikâyeyi nota yoluyla aktarma çabası söz konusudur ve bu eserlerin her biri “tasvir niteliği” taşımaktadır. Dolayısıyla Targan’ın bestelerini ustaca hazırlanmış birer “portre” olarak görmek de mümkündür. Eserlerinden biri olan “Kanatlarım Olsa İdi” Targan’ın batı tekniği ile ud için yaptığı ilk bestesi olmasıyla özel bir konuma sahiptir. Bildiride “müzik ve anlam” ilişkisi ile “müzikte hermeneutik ve tasvir” kavramları üzerinde durulmuştur. Bestekârın müzik alanındaki deneyimleri, saz icracılığı ve bestecilik yönleri de kısaca aktarılmıştır. Son olarak eserin oluşum evresi ile hikâyesi ele alınarak “mûsikî tasvîri yönünden analizi” yapılmıştır. Söz konusu analizde “müzikte anlam” temasından yola çıkılarak Targan’ın bestesindeki hikâye ve aktarılmak istenen ana fikir irdelenmiş, eserde kullanılan nota teknikleriyle karşılaştırılmıştır. Bu doğrultuda Targan’ın fikir ve yaşanmışlıklarını müzik yoluyla rahatlıkla ifade edebilecek düzeydeki virtüözitesi ve yoğun duygu dünyasını notalarla nasıl resmettiği ile ilgili sanatsal anlayışı ortaya çıkarılmıştır. Bu sayede icracı ya da dinleyicinin, bestekârın eserlerini benzer bir duygusal ifadeyle icra edebilecek ya da dinleyebilecek konuma ulaşabileceği düşünülmektedir.

Şerif Muhiddin Targan is one of the world-renowned music people who has made fundamental innovations in the understanding of twentieth-century music and has come to the forefront with his outstanding performing ability. Besides his oud and violoncello performances, he has also made important contributions to the fields of education and composing. It is seen that a small number of studies have been conducted on oud a special compositions that require advanced performance techniques in the literature scans. Targan's compositions involve an effort to convey an event or story through notes, and each of these works is “descriptive”. Therefore, it is also possible to consider Targan's compositions as skillfully prepared “portraits”. One of these works, “Kanatlarım Olsa İdi”, occupies a special position due to the fact that it was Targan's first composition for oud in western technique. The academic paper focuses on the relationship between “music and meaning” and the concepts of “hermeneutics and depiction in music”. The composer's experiences in the field of music, a stringed instrument performance and composing aspects have also been briefly conveyed. Finally, “analysis from the point of musical depiction” was made by considering the stage of formation and the story of the work. In this analysis, based on the theme of“meaning in music”, the story and the main idea in this composition of Targan were examined and compared with the note techniques used in the work. In this direction, Targan's virtuosity at the level that he can easily express his ideas and experiences through music and his artistic understanding of how he paints a world of intense emotions with notes have been revealed. By this means, it is thought that the performer or the listener can reach the position where they can perform or listen to the composer's works with a similar emotional expression.