Şerif Muhiddin Targan'a Ait Suzinak Şarkının Makam ve Geçki Açısından Analizi
16. Uluslararası Dil, Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Kongresi, Antalya, Türkiye, 28 - 31 Ekim 2022, ss.612-620, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Antalya
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.612-620
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Aile üyelerinde birçok müzisyen bulunan, İstanbullu-Rum Bacanos ailesinin ud icracısı olan ferdi “Yorgo”, gerek kendi döneminde gerekse sonraki dönem müzisyenleri/müzik araştırmacıları tarafından bir hayli takdir görmüş ve ilgi çekmiş bir müzisyendir. Yorgo Bacanos’a gösterilen sanatsal ve akademik ilginin odağını ise ud icrasındaki maharetleri oluşturmaktadır. Bacanos’un sıra dışı olarak görülen ud tekniği pek çok araştırmacı tarafından analizlere tabi tutulmuş ve akademik çalışmalara konu olmuştur. Söz konusu analiz çıktıları, Bacanos’un kayıtları ile birlikte konservatuvarlarda ud eğitim materyalleri olarak da kullanılmaktadır. Bununla beraber Yorgo Bacanos’un az bilinen besteci kimliği nispeten arka planda kalmış ve bu hususta yeterli miktarda çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmada Bacanos’un bestekârlığı üzerine fikir beyan etmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Bacanos’un Hüseyni makamında bestelediği “Bir yaz gecesi Çamlıca mehtabına geldin” mısrası ile başlayan şarkının makamsal analizi yapılmıştır. Eserin ulaşılabilen notası, çeşitli ses icraları ile karşılaştırmalı olarak irdelenerek yeniden yazılmıştır. Analizde eserin makamsal özelliklerini betimleyebilmek adına görsel öğelerden faydalanılmıştır. Hazırlanan makamsal analiz görselinde, seyir açısından önem arz eden perdeleri hiyerarşik olarak üstün tutan bir tür indirgeme yönteminden faydalanılmıştır. Bu yöntem aracılığıyla eserin ezgi karakteri ve kullanılan makamsal geçkiler belirtilmiştir. Analiz neticesinde Bacanos’un şarkı formu içerisinde simetrik bir yapı kullandığı görülmüştür. Diğer yandan Bacanos’un nağme oluşturma hususunda bir hayli üretken olduğu ve bu vesileyle makamı oldukça detaylandırarak işlediği anlaşılmaktadır. Eserde otuz ikilik nota gruplarının bol miktarda bulunduğu ve bu nota gruplarının ezgi üretimi için karakteristik kalıplar oluşturdukları tespit edilmiştir. Buradan hareketle Yorgo Bacanos’un kıvrak, ajiliteli ve nağme üretimindeki maharetli ud icrasının bestekârlığına da yansıdığı sonucuna varılmıştır.
Oud player of the Bacanos family from Istanbul, most of whose family members are musicians "Yorgo" is a musician who was highly appreciated and attracted attention by musicians/music researchers both in his own time and in later periods. The focus of artistic and academic interest shown to Yorgo Bacanos is his skills in playing the oud. The oud technique of Bacanos, which is seen as extraordinary, has been analyzed by many researchers and has been the subject of academic studies. The analysis results in question are also used as oud training materials in conservatories, together with the recordings of Bacanos. However, the little-known composer identity of Yorgo Bacanos has remained relatively in the background and there has not been enough research on this subject. In this study, it is aimed to think about the compositional aspect of Bacanos. For this purpose, the makam analysis of the song composed by Bacanos in Hüseyni makam was made. The accessible note of the piece has been rewritten by examining it in comparison with various vocal performances. In our analysis, visual elements were used to describe the makam features of the song. In the makam analysis prepared, a kind of reduction method was used, which prioritizes the pitches, which are important for melodik line, hierarchically. Through this method, the melodic character of the song and the makam modulations used are specified. As a result of the analysis, it was seen that Bacanos used a symmetrical structure in the song. On the other hand, it is understood that Bacanos was very productive in composing melodies and on this way he worked in detail on the makam. It has been determined that there are plenty of thirty-two note groups in the piece and that these groups of notes form characteristic patterns for melody production. From this point of view, it is concluded that Yorgo Bacanos' agile and skillful oud performance in melody production is also reflected in his composition style.