Dianthus strictus var. axilliflorus Taksonunun Farklı Lokalitelerden Karyotip Analizi

Giriş: Dianthus L. cinsine ait en sık belirlenen kromozom sayısı 2n = 30’dur. Bu çalışmada, Türkiye’de doğal olarak yetişen Dianthus strictus Banks & Sol. var. axilliflorus (Fenzl) Reeve taksonunun kromozom sayısı belirlenerek, karyotip ve idiogramı çıkarılmıştır.

Gereçler ve Yöntemler: Dianthus strictus var. axilliflorus taksonunun üç farklı lokaliteden toplanan tohumları çimlendirilerek, daha sonra ilk işlem, tespit, boyama, preparat hazırlama ve görüntüleme işlemleri gerçekleştirildi. Kromozom ölçümleri Bs200ProP Görüntü İşleme ve Analiz Sistemi kullanılarak gerçekleştirildi. Ölçümler ile toplam kromozom uzunlukları, kromozomların uzun ve kısa kol uzunlukları, kromozom kollarının birbirine oranları, kromozomların sentromerik indeksleri, kromozom tipleri ve asimetri dereceleri belirlenerek türün karyotip ve idiogramı çıkarıldı.

Bulgular: Dianthus strictus var. axilliflorus taksonunun karyolojik incelemeleri sonucunda, tüm lokalitelerden somatik kromozom sayısının 2n = 30 olduğu belirlenmiştir. Buna göre, kromozomlar median (12), submedian (6) ve subterminal (12) tiptedir. Lokalite 1 ölçülerine göre, en küçük kromozom 0.87 μm, en büyük kromozom 1.65 μm uzunluğundadır. Haploid toplam kromozom uzunluğu 17.45 μm ve ortalama kromozom uzunluğu 1.16 μm’dir. Karyotip asimetri hesaplamasına göre kromozom uzunluğundaki göreceli varyasyon (CVCL) 18.57 ve ortalama sentromerik asimetri (MCA) 30.25 olarak belirlenmiştir. Lokalite 2 ölçülerine göre, en küçük kromozom 1.03 μm, en büyük kromozom 1.47 μm uzunluğundadır. Haploid toplam kromozom uzunluğu 18.28 μm ve ortalama kromozom uzunluğu 1.22 μm’dir. Karyotip asimetri hesaplamasına göre kromozom uzunluğundaki göreceli varyasyon (CVCL) 10.50 ve ortalama sentromerik asimetri (MCA) 35.20 olarak belirlenmiştir. Lokalite 3 ölçülerine göre, en küçük kromozom 0.82 μm, en büyük kromozom 1.49 μm uzunluğundadır. Haploid toplam kromozom uzunluğu 16.52 μm ve ortalama kromozom uzunluğu 1.10 μm’dir. Karyotip asimetri hesaplamasına göre kromozom uzunluğundaki görecelivaryasyon (CVCL) 17.98 ve ortalama sentromerik asimetri (MCA) 31.45 olarak belirlenmiştir.

Sonuç ve Tartışma: Bu çalışma ile Dianthus strictus var. axilliflorus taksonunun kromozom sayısı ilk kez rapor edilmiştir. Yapılan kromozom ölçümleri sonucu taksonun karyotip ve idiogramı çıkarılmış, kromozom tipleri belirlenerek, asimetri derecesi hesaplanmıştır. Kromozom tiplerine göre taksonun karyotip formülü 12m + 6sm + 12st olarak belirlenmiştir. CVCL ve MCA değerlerine göre tür simetrik karyotip tiptedir. Elde edilen karyolojik sonuçların taksonla ilgili ilk rapor olması nedeniyle, hem bilime katkı yapacağı hem de Dianthus cinsi ile ilgili taksonomik problemlerin giderilmesine ışık tutacağı kanaatindeyiz.