Sünni ve Alevi Zazaların Siyasi Tercihleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz
Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (KOSBED), cilt.2, sa.34, ss.19-43, 2017 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 2 Sayı: 34
- Basım Tarihi: 2017
- Dergi Adı: Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (KOSBED)
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.19-43
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, Türkiye’de yaşayan Sünni ve Alevi Zazaların siyasal tercihlerini mezhepsel kimlikleri çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmanın temel iddiası, Sünni ve Alevi inanç farklılıklarının Zazaların siyasal davranışları üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olduğudur. Bu kapsamda, 1950–2015 yılları arasında gerçekleştirilen genel seçimlerin sonuçları analiz edilmiştir. Sünni Zazaları temsilen Bingöl, Alevi Zazaları temsilen ise Tunceli örnek olarak seçilmiştir. Bulgulara göre, siyasetin temel olarak sağ ve sol ekseninde şekillendiği erken dönemde Bingöllü Sünni Zazalar sağ partileri desteklemiştir. Millî Görüş hareketinin ortaya çıkmasının ardından bu seçmenlerin desteği büyük ölçüde İslamcı partilere yönelmiştir. Geleneksel olarak sol partileri destekleyen Tuncelili Alevi Zazalar ise etnik Kürt hareketinin siyasallaşmasıyla birlikte tercihlerini sol partiler ile etnik Kürt partileri arasında bölüştürmüştür. Alevi kimliğini öncelikli gören seçmenlerin sol partilere, Kürt etnik kimliğini önceleyen seçmenlerin ise etnik Kürt siyasal hareketine daha fazla yöneldiği sonucuna ulaşılmıştır.
This study comparatively examines the political preferences of Sunni and Alevi Zazas living in Türkiye within the framework of their sectarian identities. Its main argument is that differences between Sunni and Alevi religious identities significantly influence the political behavior of Zazas. For this purpose, the results of the general elections held between 1950 and 2015 are analyzed. Bingöl is selected as a representative case for Sunni Zazas, while Tunceli is selected for Alevi Zazas. The findings demonstrate that Sunni Zazas in Bingöl supported right-wing parties during the early period, when Turkish politics was primarily divided between the right and the left. Following the emergence of the National Outlook movement, their political support increasingly shifted toward Islamist parties. Alevi Zazas in Tunceli, who traditionally supported left-wing parties, divided their electoral support between left-wing parties and ethnic Kurdish parties after the politicization of the Kurdish movement. Alevi Zazas who regarded Alevism as their dominant identity tended to support left-wing parties, whereas those who prioritized Kurdish ethnic identity were more likely to support the ethnic Kurdish political movement.