6. BİLSEL INTERNATIONAL AHLAT SCIENTIFIC RESEARCHES CONGRESS, Bitlis, Turkey, 24 - 25 May 2025, pp.445-460, (Full Text)
Çubuk is a settlement with a multi-layered cultural heritage that has hosted different civilizations throughout history. The architectural structures in the district bear traces of the Seljuk, Ottoman and Republic periods. However, many of these structures have been destroyed for various reasons, have lost their originality or have completely disappeared. This situation threatens the continuity of local history and cultural memory. Visual illustration has an important place as other visual tools in the recognition of cultural riches by larger masses and their transfer to future generations. However, with this method, the artist touches the work by adding his own interpretation. In addition to the interventions made in terms of aesthetics in the illustration technique, elements that will reinforce the meaning of the work are also included, while values that are on the verge of disappearing are revived. This study focuses on the documentation of historical structures in the Çubuk district of Ankara through visual illustration. Within the scope of the study, important historical structures in Çubuk were classified and documented; these structures were redrawn in their original forms and archived through visual illustrations. The prepared illustrations are not only descriptive drawings with aesthetic value; they also serve as functional documents in terms of preserving architectural and cultural heritage. In this process, both the theoretical foundations and application areas of the visual documentation method were discussed; the contribution of drawings to cultural continuity was evaluated. In this context, the study focuses on the fact that visual illustration can be an effective method for preserving local identity, making historical elements visible and transferring cultural heritage to young generations. The findings obtained can pave the way for new research on architectural documentation and cultural sustainability.
Çubuk, tarih boyunca farklı uygarlıklara ev sahipliği yapmış, çok katmanlı bir kültürel mirasa sahip bir yerleşim yeridir. İlçede bulunan mimari yapılar, Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait izler taşımaktadır. Ancak söz konusu yapıların birçoğu çeşitli nedenlerle tahrip olmuş, özgünlüklerini yitirmiş ya da tamamen ortadan kalkmıştır. Bu durum, yerel tarih ve kültürel belleğin sürekliliğini tehdit etmektedir. Kültürel zenginliklerin daha büyük kitlelerce tanınması ve gelecek nesillere aktarılmasında görsel illüstrasyon diğer görsel araçlar kadar önemli bir yere sahiptir. Ancak, bu yöntemle, sanatçı kendi yorumunu da ekleyerek esere dokunur. İllüstrasyon tekniğinde estetik açıdan yapılan müdahalelerin yanında eserin anlamını pekiştirecek unsurlara da yer verilirken, kaybolmaya yüz tutmuş değerler yeniden hayat bulur. Bu çalışma, Ankara’nın Çubuk ilçesinde yer alan tarihî yapıların görsel illüstrasyon yoluyla belgelenmesini konu edinmektedir. Çalışma kapsamında, Çubuk’taki önemli tarihî yapılar sınıflandırılarak belgelenmiş; bu yapılar, özgün biçimleriyle yeniden çizilerek görsel illüstrasyonlar aracılığıyla arşivlenmiştir. Hazırlanan illüstrasyonlar yalnızca estetik değere sahip betimleyici çizimler olmanın ötesinde; aynı zamanda mimari ve kültürel mirası koruma yönünde işlevsel belge niteliği taşımaktadır. Bu süreçte, görsel belgeleme yönteminin hem kuramsal temelleri hem de uygulama alanları tartışılmış; çizimlerin kültürel sürekliliğe katkısı değerlendirilmiştir. Bu bağlamda çalışma, yerel kimliğin korunması, tarihî unsurların görünür kılınması ve kültürel mirasın genç kuşaklara aktarılması adına görsel illüstrasyonun etkili bir yöntem olabileceğine odaklanmaktadır. Elde edilen bulgular, mimari belgeleme ve kültürel sürdürülebilirlik konularında yeni araştırmalara zemin hazırlayabilecek niteliktedir.