Research Information System
X. Uluslararası İslam Hukuku Lisansüstü Çalışmalar Sempozyumu, İstanbul, Turkey, 31 October - 01 November 2024, pp.7, (Summary Text)
Günümüzde altından finansal kâr elde etmek amacıyla bankalarda işletilen uygulama türü altın katılma hesaplarıdır. Altın katılma hesapları kapsamında altın varlığı farklı akitlere konu edilmekte, aynı zamanda kur değerinden de kâr elde edilmektedir. Dolayısıyla altın katılma hesapları niteliği itibariyle güncel ve kompleks bir yapıyı ifade etmektedir. Altın katılma hesapları konusunun fıkhi, ekonomik, iktisadi, toplumsal ve pek çok açıdan ele alınması önem arz etmektedir. Böylelikle altın katılma hesaplarının fıkhî açıdan tahlil edilmesi de güncel bir ihtiyaç olarak kabul edilmektedir. Söz konusu ihtiyaca binaen bu çalışmanın temel amacı; altın katılma hesaplarının ve bu hesaplar aracılığıyla elde edilen kâr payının niteliğini fıkhî açıdan ortaya koymaktır. Çalışmada hesap açılışından, vade sonunda fiziki altın teslimine kadarki süreçte yer alan kritik noktaların fıkhî niteliği incelenmiştir. Böylece analiz, değerlendirme ve çıkarım yapılarak ortaya koyulan bu inceleme nitel bir çalışmadır. Bu incelemede Hanefî mezhebine ait fıkhi hükümler esas alınmıştır. Hükümler incelenirken günümüz fıkıh alimlerinin görüş farklılıklarına da yer verilmiştir. Bu kapsamda Mecmau’l-Fıkhi’l İslâmî ed-Düvelî kararları, AAOIFI (Accounting and Auditing Organization for Islamic Financial Institutions) standartları, TKBB’nin aldığı kararlar ve resmi kurumlarca yayınlanan mevzuatlar ile temel klasik ve güncel kaynaklara başvurulmuştur. Güncel işleyiş ve kâr hesaplama yöntemi için Türkiye’de bulunan katılım bankaları baz alınmıştır. Literatürdeki diğer çalışmalarla karşılaştırıldığında bu çalışmanın özgün yönü; literatürde yeterince ele alınmayan, kapsam ve teferruat açısından sınırlı kalan altın katılma hesaplarını mercek altına almasıdır. Nitekim, literatürde azınlık da olsa, altın cari hesapları altın katılma hesaplarına göre nispeten incelenmişken, altın katılma hesaplarının incelenmesi eksik bırakılmıştır. Araştırma neticesinde ulaşılan sonuçlara göre; altın hesapları temelde mudârebe akdi olarak kurulmaktadır. Konusu itibariyle de sarf akdi ve farklı bazı akit türlerini içermektedir. Bu çalışmada altın katılma hesaplarının fıkhî açıdan uygun olduğu tespit edilmiştir. İşleyişe dair fıkhi niteliği ihtilaflı olan bazı konular da göz önüne alınarak, altın katılma hesabının fıkhî ve finansal açılardan geliştirilmesine katkı sunulması amaçlanmıştır.