ULUSLARARASI ADALET DİVANI İÇTİHADINDA ACTIO POPULARIS (KAMU DAVALARI)

Creative Commons License

ÇAKIR T. Ç.

Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, cilt.23, sa.2, ss.547-586, 2026 (TRDizin)

Özet

Actio popularis (kamu davası) Roma hukuk sisteminden kaynağını alan ve daha sonra ulusal hukuklarda yaygınlaşan bir dava şeklidir. Uluslararası Adalet Divanı, her ne kadar bu dava tipine ilk başta mesafeli olsa da daha sonraki süreçte katı yaklaşımını yumuşatmıştır. Son yıllarda, Divan uygulamasında kamu davalarının sayısında ciddi anlamda bir artış olduğu dikkat çekmektedir. Bununla birlikte, bu gelişimin uluslararası hukuk sisteminin genel doğasından kaynaklanan sebeplerle sınırlı kaldığının da altını çizmemiz gerekir. Actio popularis, uluslararası hukuk alanında yaşanan gelişmeleri ve uluslararası hukukun yaşadığı dönüşümü daha iyi anlama olanağı sunması nedeniyle önemli bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, öncelikle, actio popularis uygulamasının Divan yargılamasında gelişim süreci ele alınacak daha sonra bu uygulamanın sınırları incelenecek ve son olarak geleceğe ilişkin bir perspektif sunulacaktır.
Actio popularis is a form of legal action that originated in the Roman legal system and subsequently became widespread in national legal systems. Although the International Court of Justice was initially reluctant to accept this type of procedure, the Court subsequently softened its stance. In recent years, there has been a significant increase in the number of actio popularis in the Court’s practice. However, it is important to note that this development is limited by the reasons inherent in the very nature of the international legal system. Actio popularis is an important topic because it provides insight into the evolution and transformation of international law. This study will first examine the development of actio popularis in the Court’s case law, then explore its limits, and finally propose perspectives for the future.