Ahşap Yapı Mirasının Korunmasında Toplum Katılımı, Eğitim ve Dijital Teknolojiler: İnsan Odaklı Kültürel Mirasın Korunması ve Yönetimine Doğru

Baştuğ N. I., Şimşek C. F.

IIWC 2025 Annual Meeting and 27th Symposium, Samsun, Türkiye, 21 Mayıs 2025 - 23 Nisan 2026, (Yayınlanmadı)

  • Yayın Türü: Bildiri / Yayınlanmadı
  • Basıldığı Şehir: Samsun
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Tarih boyunca ahşap, farklı kültürlerde barınma, üretim ve sosyal yaşam alanlarının inşasında kullanılan temel bir malzeme olmuş; bu nedenle yalnızca fiziksel bir yapı elemanı değil, aynı zamanda toplumsal kimliği ve belleği temsil eden bir miras unsuru hâline gelmiştir. Ahşap yapıların korunması, kültürel mirasın sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahiptir ve bu süreçte toplumsal katılım belirleyici bir faktördür. Ancak günümüzde iklim değişikliği, kentleşme ve bilinçsiz müdahaleler gibi etkenler nedeniyle bu yapıların korunması ciddi tehdit altındadır. Toplumun aktif katılımı, koruma süreçlerinin uzun vadeli başarısını artırırken bireylerin kültürel miras bilincini de güçlendirmektedir. Ayrıca BIM (Yapı Bilgi Modellemesi), 3B tarama, sanal gerçeklik (VR) ve artırılmış gerçeklik (AR) gibi dijital araçların eğitim programlarına entegre edilmesiyle kültürel miras farkındalığı daha geniş kitlelere aktarılabilmektedir. Sonuç olarak, ahşap yapıların korunmasına yönelik kamu katılımının teşvik edilmesi, eğitim programlarının güçlendirilmesi ve dijital teknolojilerin etkin kullanımı, sürdürülebilir koruma stratejilerinin vazgeçilmez unsurları olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, ahşap yapıların sürdürülebilir korunmasında toplumsal katılımın rolü incelenecek; yerel halkın, geleneksel ustaların ve sivil toplum kuruluşlarının restorasyon ve bakım süreçleri üzerindeki etkileri ele alınacaktır.

Throughout history, wood has been a basic material used in the construction of shelter, production and social living spaces in different cultures, and therefore has become not only a physical structural element but also a heritage element representing social identity and memory. The preservation of wooden structures is of critical importance for the sustainability of cultural heritage, and social participation is a determining factor in this process. However, due to factors such as climate change, urbanization and unconscious interventions, the preservation of these structures is under great threat today. Active participation of the society increases the long-term success of preservation processes, while strengthening individuals' cultural heritage awareness. In addition, by integrating digital tools such as BIM (Building Information Modeling), 3D scanning, virtual reality (VR) and augmented reality (AR) into educational programs, awareness of cultural heritage can be conveyed to wider audiences. As a result, encouraging public participation in the preservation of timber structures, strengthening educational programs, and effective use of digital technologies emerge as indispensable elements for sustainable conservation strategies. In this study, the role of social participation in the sustainable preservation of wooden structures will be examined, and the impact of local people, traditional craftsmen and civil society organizations on the restoration and maintenance processes will be discussed.