1. Var Sisteminin Futboldaki Boylamsal Değerlendirmesi: Gol Zamanlama Dağılımları ve Pozisyona göre Kart İstatistiklerindeki Değişimlerin Analizi

Çiftçi M. C., Gökalp H. A., Yarayan Y. E.

23. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi, Erzurum, Türkiye, 1 - 04 Aralık 2025, ss.150-151, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Erzurum
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.150-151
  • Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, Video Yardımcı Hakem (VAR) sisteminin Türk Süper Ligi’ndeki maç dinamikleri üzerindeki uzun dönemli etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, özellikle oyuncu pozisyonlarına göre verilen disiplin cezalarındaki değişimleri ve gol zamanlaması dağılımlarındaki farklılıkları analiz etmektedir. Çalışmada yarı-deneysel, retrospektif ve gözlemsel bir araştırma tasarımı kullanılmış; pre-VAR dönemi (2012–2013–2017–2018) ile post-VAR dönemi (2018–2019–2023–2024) karşılaştırılmıştır. Tüm veriler Mayıs 2025’te Transfermarkt’ın açık erişimli veritabanından elde edilmiştir. Toplam 3.950 maçtan elde edilen kapsamlı veri seti, bu araştırmayı VAR odaklı literatürde en geniş zaman aralığını kapsayan çalışmalardan biri hâline getirmektedir. Veriler Transfermarkt platformundan elde edilmiştir ve sarı kart, ikinci sarıdan kırmızı kart, doğrudan kırmızı kart, toplam kart sayısı, kart puanları, faul, ofsayt, penaltı ve dört farklı zaman aralığına (1–45, 45+, 46–90, 90+) göre gol sayıları gibi değişkenleri içermektedir. Oyuncular kaleci, defans, orta saha ve forvet olmak üzere dört pozisyon grubunda değerlendirilmiştir. İki yönlü ANOVA testleri ile grup zaman etkileşimlerinin istatistiksel analizleri incelenmiştir. Etki büyüklükleri kısmi eta-kare ve Cohen’s d ile raporlanmıştır. Bulgular, VAR uygulamasından sonra sarı kartlar, direkt kırmızı kartlar, toplam kart sayıları ve kart puanlarında istatistiksel olarak anlamlı artışlar olduğuna işaret etmektedir. Bu artışlar pozisyonlara göre farklılık göstermiş; kaleci, forvet ve orta saha oyuncularında belirgin artışlar görülürken, defans oyuncularında istatistiksel olarak anlamlı bir değişim tespit edilmemiştir. Gol zamanlaması analizleri, uzatma dakikalarında dramatik bir artışa işaret etmektedir. İlk yarı uzatma dakikalarındaki (45+) goller %252 oranında artarken, ikinci yarı uzatmalarındaki (90+) goller yaklaşık %73 artmıştır. Bu bulgular, VAR incelemelerinin maç süresini uzatarak kritik anlarda daha fazla gol fırsatı yarattığını göstermektedir. Sonuç olarak VAR’ın yalnızca kart istatistiklerine etki etmediğini; aynı zamanda oyun akışını ve maçların zaman yapısını anlamlı biçimde yeniden şekillendirdiğini ortaya koymaktadır.

This study aims to examine the long-term effects of the Video Assistant Referee (VAR) system on match dynamics in the Turkish Super League. The research analyzes changes in disciplinary sanctions by player position and differences in goal-timing distributions. A quasi-experimental, retrospective, and observational research design was employed, comparing the pre-VAR period (2012–2013 to 2017–2018) with the post-VAR period (2018–2019 to 2023–2024). All data were obtained in May 2025 from Transfermarkt’s open-access database. The comprehensive dataset, consisting of 3,950 matches, makes this study one of the most extensive VAR-focused investigations in terms of time span. The dataset included variables such as yellow cards, second-yellow to red cards, direct red cards, total card counts, card points, fouls, offsides, penalties, and goals scored across four distinct time intervals (1–45, 45+, 46–90, 90+ minutes). Players were categorized into four positional groups: goalkeepers, defenders, midfielders, and forwards. Statistical analyses were conducted using two-way ANOVA to examine group × time interactions, with effect sizes reported through partial eta-squared and Cohen’s d. The findings indicate statistically significant increases in yellow cards, direct red cards, total card counts, and card points following the implementation of VAR. These increases varied by player position: goalkeepers, forwards, and midfielders showed notable rises, whereas defenders exhibited no statistically significant change. Goal-timing analyses revealed a dramatic rise in goals scored during stoppage time. Goals in first-half added time (45+) increased by 252%, while goals in second-half added time (90+) rose by approximately 73%. These results suggest that VAR reviews extend match duration, creating more scoring opportunities during critical moments. Overall, the findings demonstrate that VAR not only affects card statistics but also significantly reshapes match flow and the temporal structure of games.