“Tahrifin Tebşirinden Tebşirin Tahrifine Savrulma: Mukâtil b. Süleyman’ın Tefsirinde Kutsal Kitapların Tahrifi İddiası ve Hz. Muhammed’in Tebşiri”


Creative Commons License

Uzun A.

5. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi, Skopje, Macedonia, 27 - 30 June 2019, pp.41

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Skopje
  • Country: Macedonia
  • Page Numbers: pp.41

Abstract

Mukâtil b. Süleyman’ın et-Tefsîrü’l-kebîr adlı Kur’an tefsiri hakkında yapılan bazı çalışmalar eserin bütününü, bir kısmı da hususi bir meseleyi değerlendirmektedir. Bu yazıda, et-Tefsîrü’l-kebîr’de Mukâtil b. Süleyman’ın Kitâb-ı Mukaddes’in tahrifine dair iddiaları tebşirle ilgili açıklamaları çerçevesince incelenmektedir. Onun nazarında tahrif, Hz. Muhammed’in bu kitaplarda müjdelendiği bilgisinin gizlenmesidir. Mukâtil’in tahrife yönelik eleştirisinde tebşir, önemli bir hareket noktası olmakla beraber müfessirin tebşir bağlamındaki yorumları abartılıdır. Söz konusu abartı, Mukâtil’i et-Tefsîrü’l-kebîr’de pek çok ayeti tahsis doğrultusunda yorumlamaya sevk etmiştir. Böylece Mukâtil, pek çok manayı içinde barındırabilen ifadeleri tek bir anlamla sınırlandırmak suretiyle tahsis yapmıştır. Bu araştırmada müfessirin tebşirle ilgili vurgularında yaptığı anlam daraltmaları (tahsis) gösterilmiştir. Söz konusu anlam daraltmaları, sıla cümleleri, deyimler, deyimsel ifadeler, kelimeler ve zamirin mercii gibi çeşitli kategorilere ayrılarak ayet yorumları üzerinden incelenmiştir. Mukâtil b. Süleyman tebşirin gizlendiği iddiasını pek çok Kur’an ayetini tefsir ederken dile getirmektedir. Fakat o bu ayetlerden büyük bir kısmındaki ifadeleri, içeriğini daraltacak biçimde yorumlamakta, tefsir literatüründeki adıyla tahsis yapmaktadır. O otuz sekiz ayetin tefsirinde tahrif iddiasını ileri sürerken, elli iki ayetin tefsirinde de tebşir meselesine vurgu yapmaktadır. Bunlar arasından tahsise düştüğü ayet sayısı kırk sekizdir.