ULİSA Bosna Hersek Çalıştayı: Arka Plan, Mevcut Durum ve Olası Senaryolar


Demir E. , Demir I. , Ekinci M. U.

Other, pp.1-22, 2022

  • Publication Type: Other Publication / Other
  • Publication Date: 2022
  • Page Numbers: pp.1-22

Abstract

Bosna Hersek'i bir arada tutmayı amaçlayan Dayton Barış Anlaması 26 yıllık süreçte baarılı olmuş ancak etnik ayrımayı önleme hususunda aynı baarıyı gösterememektedir. Bölgede kısmi istikrarın sebebi olarak görülen Anlama aynı zamandamevcut kırılganlıın sebeplerinden biri olarak da görülmektedir. Dayton Barış Anlaması Ekim 1995'te atekesi salamı, yeni çatımaları önlemiş ve Bosna Hersek’e uluslararası bir kiilik kazandırmıtır. Ancak, Anlama’nın getirdii sistemle henüz sürdürülebilir ve kalıcı bir barış tesis edilememitir.

Brçko Özerk Bölgesi çoklu etnik yapısıyla barıın (ve çatımanın) merkezi olması bakımından önemlidir. Bölge Hırvatistan sınırında yer almakla birlikte Sırbistan’a 50 km’den az bir uzaklıktadır. Brçko'nun potansiyel çatıma noktası olarak önemi, öncelikle Republika Srpska’nin varlıını iki parçaya ayırmasından kaynaklanmaktadır. Birlemiş Milletler Güvenlik Konseyi barıı tehdit eden bir durum olduunda her türlü kararı alabilir, yaptırım uygulayabilir ancak Güvenlik Konseyi beş daimi üyesinden biri Rusya olduu için Sırplara karı politika gelitirilmesi mümkün olmamaktadır. Dayton Barış Anlaması’nın zaafları; ülkenin bölünmesine yol açacak unsurları harekete geçirmesi ve entegrasyonun kolayca gerçeklemesini engellemesi, etnik kökene dayalı bölünmeleri merulatırması, barıın askeri ve güvenlik yönlerine odaklanması, Anlama’nın öngördüü yeniden yapılanma sürecinin Anlama’nın amacını göz ardı edecek ekilde yürütülmesidir.