ULİSA Bosna Hersek Çalıştayı: Arka Plan, Mevcut Durum ve Olası Senaryolar

Bosna Hersek'i bir arada tutmayı amaçlayan Dayton Barış Anlaşması 26 yıllık süreçte başarılı olmuş ancak etnik ayrışmayı önleme hususunda aynı başarıyı gösterememektedir. Bölgede kısmi istikrarın sebebi olarak görülen Anlaşma aynı zamandamevcut kırılganlığın sebeplerinden biri olarak da görülmektedir. Dayton Barış Anlaşması Ekim 1995'te ateşkesi sağlamış, yeni çatışmaları önlemiş ve Bosna Hersek’e uluslararası bir kişilik kazandırmıştır. Ancak, Anlaşma’nın getirdiği sistemle henüz sürdürülebilir ve kalıcı bir barış tesis edilememiştir.

Brçko Özerk Bölgesi çoklu etnik yapısıyla barışın (ve çatışmanın) merkezi olması bakımından önemlidir. Bölge Hırvatistan sınırında yer almakla birlikte Sırbistan’a 50 km’den az bir uzaklıktadır. Brçko'nun potansiyel çatışma noktası olarak önemi, öncelikle Republika Srpska’nin varlığını iki parçaya ayırmasından kaynaklanmaktadır. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi barışı tehdit eden bir durum olduğunda her türlü kararı alabilir, yaptırım uygulayabilir ancak Güvenlik Konseyi beş daimi üyesinden biri Rusya olduğu için Sırplara karşı politika geliştirilmesi mümkün olmamaktadır. Dayton Barış Anlaşması’nın zaafları; ülkenin bölünmesine yol açacak unsurları harekete geçirmesi ve entegrasyonun kolayca gerçekleşmesini engellemesi, etnik kökene dayalı bölünmeleri meşrulaştırması, barışın askeri ve güvenlik yönlerine odaklanması, Anlaşma’nın öngördüğü yeniden yapılanma sürecinin Anlaşma’nın amacını göz ardı edecek şekilde yürütülmesidir.