Kutsalı Yorumlamak: Selçuklu Ve Osmanlı Dönemi Eserleri Üzerinden İslam Sanatının Britanya Müzelerindeki Küratöryel Temsili
Sanatta İslam, İslam’da Sanat Uluslararası Kongresi , Erzurum, Türkiye, 15 - 17 Ekim 2025, cilt.1, ss.361-368, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Cilt numarası: 1
- Basıldığı Şehir: Erzurum
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.361-368
- Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait İslam sanatının British Museum (BM) ve Victoria & Albert Museum (V&A) gibi iki önde gelen Britanya müzesinde nasıl temsil edildiğini incelemektedir. Araştırma, söz konusu kurumların İslam sanatını dinî bağlamından kopararak seküler, estetik veya kültürel kategoriler altında yeniden çerçevelediğini ortaya koymaktadır. British Museum’un tarih merkezli yaklaşımı, Selçuklu kültürünü büyük ölçüde görünmez kılarken Osmanlı eserlerini maddi kültür bağlamına indirgemektedir. V&A Müzesi’nin estetik odaklı küratoryal anlayışı ise İslam sanatını bir inanç geleneği olmaktan çıkarıp evrensel bir “görsel beğeni” alanına dönüştürmektedir; Selçuklu eserleri coğrafi kategoriler içinde eriyerek temsil kaybına uğramaktadır. Her iki müzede de İslam’ın ritüel, teolojik ve toplumsal boyutları müze anlatısından dışlanmakta; “kutsal” seküler bir bilgi sistemi içinde estetikleştirilmiş bir forma indirgenmektedir. Çalışma, bu temsil pratiklerinin sömürgecilik sonrası epistemolojik mirasla ilişkisini tartışmakta ve İslam sanatının sergilenmesinde bağlamsal, inanç temelli ve çok katmanlı bir küratoryal yaklaşımın gerekliliğini vurgulamaktadır.