Yusufeli Belediyesi Yayınları, Artvin, 2020
Yusufeli ilçesinde 2013 yılında yapımına başlanan Yusufeli
Barajı’nın yapım süreci halen devam etmektedir. İlçe merkezinin ve 4 köyün tamamı su altında kalırken, projeden 16
köy kısmen etkilenecektir. Projenin tamamlanmasıyla birlikte Türkiye’nin en yüksek, dünyanın ise üçüncü yüksek barajı
olması planlanan Yusufeli Barajı’nın ülke ekonomisine önemli
katkı vermesi beklenmektedir. Türkiye ekonomisinde cari açığın birincil kalemi olan enerji maliyetlerini düşürmesi beklenen ve enerji bağımsızlığında kilit rol üstlenen baraj, makro
ölçekte Türkiye’nin en prestijli yatırımlarından birisi olarak
kabul edilmektedir. Yusufeli Barajı’nın Türkiye’nin ekonomik
refahına olumlu etkisi tartışılmaz bir gerçek iken, barajın yapım
sürecinde ortaya çıkan ekonomik ve sosyal sorunlar Yusufeli
sakinlerini, gelecek adına endişelendirmektedir. Bunun yanı
sıra, baraj tamamlandıktan sonra Yusufeli ilçesinin geleceği,
yeni yerleşim alanının beklentileri ve talepleri karşılamama riski, göç ve Yusufeli kimliğini kaybetme korkusu, Yusufelilerin
geleceğe dair endişelerini arttırmaktadır.
Hali hazırda devam eden barajın Yusufeli ilçesinde ve halkta
nasıl bir değişime yol açacağının belirlenerek bu rotaya göre
devam edilmesi, Yusufeli’nin geleceğini şekillendirecektir. İnsan faktörünün merkeze alınarak barajdan sonra da ilçenin ekonomik ve sosyal yaşamının devam etmesi gerekliliği, sorunlara
çözüm bulunmasını ve halkın rızasına göre hareket edilmesini
zorunlu kılmaktadır. Yedinci kez ilçe merkezinin taşınmasıyla
karşı karşıya kalan, zorunlu göçe maruz kalarak yaşamlarını
yeniden kurmak durumunda olacak Yusufelililerin sorunlarına çözüm bulunması, projenin ekonomik faydasının yanı sıra toplumsal meşruiyeti ve rızasını da kazanmasını sağlayacaktır. Dolayısıyla, bu çalışmanın motivasyonu “Yusufelililere rağmen
Yusufeli Barajı” algısının yerine “21. yüzyılın ilçesi: Yusufeli”
yaklaşımının benimsenmesine yardımcı olmaktır.
Mevcut durumda, Yusufeli sakinlerinin barajdan dolayı yaşadıkları ekonomik ve sosyal sorunların belirlenmesi, şikâyet ve
taleplerinin geleceği yönlendirmesi açısından yol göstermesi
amacıyla kurgulanan bu çalışma, üç bölümden oluşmaktadır.
Birinci bölümde, Yusufeli ilçesi ve Yusufeli Barajı’nın genel görünümü, ilçenin sosyoekonomik yapısı, ilçe merkezinin yer değiştirme tarihçesi ve baraj yapım süreci alt başlıklarında açıklanmıştır. Bu bölümde, Hindistan, Çin, Tayland, Endonezya ve
Brezilya ülkelerindeki baraj yapımı ve süreçten etkilenen yerleşimcilere yönelik geliştirilen politikalara yer verilmiştir. İkinci
bölümde ise, araştırmanın metodolojisi anlatılarak, araştırmanın bulguları 2 tema başlığında verilmiştir. Vatandaş ve kurumsal yönetim temasında toplam 6 kategori ve 18 alt kategoride
betimsel analiz ile veriler incelenmiştir. Son bölümde ise her
bir kategoriye ait öneriler geliştirilmiştir.