Yusufeli Barajı'nın Sosyal Politika Perspektifi: Sorunlar, Fırsatlar ve Beklentiler


Creative Commons License

Dama N. , Yılmaz M.

Bizim Büro Basımevi, Ankara, 2020

  • Basım Tarihi: 2020
  • Yayınevi: Bizim Büro Basımevi
  • Basıldığı Şehir: Ankara

Özet

Yusufeli ilçesinde 2013 yılında yapımına başlanan Yusufeli Barajı’nın yapım süreci halen devam etmektedir. İlçe merkezinin ve 4 köyün tamamı su altında kalırken, projeden 16 köy kısmen etkilenecektir. Projenin tamamlanmasıyla birlikte Türkiye’nin en yüksek, dünyanın ise üçüncü yüksek barajı olması planlanan Yusufeli Barajı’nın ülke ekonomisine önemli katkı vermesi beklenmektedir. Türkiye ekonomisinde cari açığın birincil kalemi olan enerji maliyetlerini düşürmesi beklenen ve enerji bağımsızlığında kilit rol üstlenen baraj, makro ölçekte Türkiye’nin en prestijli yatırımlarından birisi olarak kabul edilmektedir. Yusufeli Barajı’nın Türkiye’nin ekonomik refahına olumlu etkisi tartışılmaz bir gerçek iken, barajın yapım sürecinde ortaya çıkan ekonomik ve sosyal sorunlar Yusufeli sakinlerini, gelecek adına endişelendirmektedir. Bunun yanı sıra, baraj tamamlandıktan sonra Yusufeli ilçesinin geleceği, yeni yerleşim alanının beklentileri ve talepleri karşılamama riski, göç ve Yusufeli kimliğini kaybetme korkusu, Yusufelilerin geleceğe dair endişelerini arttırmaktadır. Hali hazırda devam eden barajın Yusufeli ilçesinde ve halkta nasıl bir değişime yol açacağının belirlenerek bu rotaya göre devam edilmesi, Yusufeli’nin geleceğini şekillendirecektir. İnsan faktörünün merkeze alınarak barajdan sonra da ilçenin ekonomik ve sosyal yaşamının devam etmesi gerekliliği, sorunlara çözüm bulunmasını ve halkın rızasına göre hareket edilmesini zorunlu kılmaktadır. Yedinci kez ilçe merkezinin taşınmasıyla karşı karşıya kalan, zorunlu göçe maruz kalarak yaşamlarını yeniden kurmak durumunda olacak Yusufelililerin sorunlarına çözüm bulunması, projenin ekonomik faydasının yanı sıra toplumsal meşruiyeti ve rızasını da kazanmasını sağlayacaktır. Dolayısıyla, bu çalışmanın motivasyonu “Yusufelililere rağmen Yusufeli Barajı” algısının yerine “21. yüzyılın ilçesi: Yusufeli” yaklaşımının benimsenmesine yardımcı olmaktır. Mevcut durumda, Yusufeli sakinlerinin barajdan dolayı yaşadıkları ekonomik ve sosyal sorunların belirlenmesi, şikâyet ve taleplerinin geleceği yönlendirmesi açısından yol göstermesi amacıyla kurgulanan bu çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Yusufeli ilçesi ve Yusufeli Barajı’nın genel görünümü, ilçenin sosyoekonomik yapısı, ilçe merkezinin yer değiştirme tarihçesi ve baraj yapım süreci alt başlıklarında açıklanmıştır. Bu bölümde, Hindistan, Çin, Tayland, Endonezya ve Brezilya ülkelerindeki baraj yapımı ve süreçten etkilenen yerleşimcilere yönelik geliştirilen politikalara yer verilmiştir. İkinci bölümde ise, araştırmanın metodolojisi anlatılarak, araştırmanın bulguları 2 tema başlığında verilmiştir. Vatandaş ve kurumsal yönetim temasında toplam 6 kategori ve 18 alt kategoride betimsel analiz ile veriler incelenmiştir. Son bölümde ise her bir kategoriye ait öneriler geliştirilmiştir.